రాజస్థాన్‌లో ప్రకృతి వింత: ఇసుక తుపాన్ తర్వాత కుండపోత వర్షం.. కారణమిదే!

దిశ, వెబ్‌డెస్క్: రాజస్థాన్‌లో వాతావరణం ఒక్కసారిగా మారిపోయింది. రాష్ట్రంలోని పలు ప్రాంతాల్లో తొలుత భారీ ఇసుక తుపాన్ (Dust Storm) బీభత్సం సృష్టించగా, ఆ మరుక్షణమే ఆకాశానికి చీల్లు పడిందా అనేలా కుండపోత వర్షం ముంచెత్తింది. ఎడారి ప్రాంతంలో సాధారణంగా ఇసుక తుపాన్‌లు రావడం సహజమే అయినా.. అది వచ్చిన కొద్ది నిమిషాలకే ఈ స్థాయిలో భారీ వర్షం కురవడం స్థానికులను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది. అయితే, ఈ వింత వాతావరణ మార్పు వెనుక బలమైన వాతావరణ శాస్త్రం (Meteorology) దాగి ఉందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. వాతావరణ శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం.. ఈ విచిత్ర పరిస్థితిని 'హబూబ్' (Haboob) లేదా థండర్ స్టార్మ్ అవుట్‌ఫ్లో అని పిలుస్తారు.

దీని వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణాలు..

వేసవి తీవ్రతకు భూమి బాగా వేడెక్కినప్పుడు ఆకాశంలో భారీ ఉరుము మేఘాలు (Cumulonimbus Clouds) ఏర్పడతాయి. ఈ మేఘాల నుంచి వర్షం పడే ముందు, వాటిలోని అత్యంత చల్లని గాలి విపరీతమైన వేగంతో భూమి వైపు దూసుకొస్తుంది. ఈ చల్లని గాలులు భూమిని తాకినప్పుడు, ఎడారిలో పొడిగా ఉన్న ఇసుకను, దుమ్మును వందల అడుగుల ఎత్తుకు లేపుతాయి. దీంతో ఒక భారీ ఇసుక గోడలా ఏర్పడి, వర్షం కంటే ముందే తుపానులా దూసుకుపోతుంది. అందుకే మొదట ఇసుక తుపాన్ కనిపిస్తుంది. గాల్లోకి లేచిన ఇసుక రేణువులు మేఘాలలోని నీటి ఆవిరి త్వరగా ఘనీభవించడానికి (Cloud Condensation Nuclei) సహాయపడతాయి. దీనివల్ల నీటి చుక్కల పరిమాణం పెరిగి, ఇసుక తుపాన్ వెనువెంటనే విపరీతమైన ఉరుములు, మెరుపులతో కూడిన భారీ వర్షం కురుస్తుంది. కొన్ని చోట్ల దుమ్ము, వర్షపు చుక్కలు కలిసి ‘మట్టి వర్షం' (Mud Rain) కూడా కురిసింది. ఈ హఠాత్తు పరిణామంతో రాజస్థాన్లోని పలు జిల్లాల్లో ఉష్ణోగ్రతలు ఒక్కసారిగా పడిపోయాయి. ఒక్కసారిగా చీకట్లు కమ్మేయడం, ఆపై భారీ వర్షం పడటంతో వాహనదారులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడ్డారు. రాబోయే రెండు రోజుల్లో మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇలాంటి వాతావరణమే ఉండే అవకాశం ఉందని అధికారులు హెచ్చరించారు.

రాజస్థాన్‌లో ఇసుక తుఫాన్ బీభత్సం.. వణికిపోయిన ప్రజలు