స్విట్జర్లాండ్లో వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఫోరం సదస్సు.. మంత్రి లోకేష్ కీలక వ్యాఖ్యలు
క్వాంటమ్ కంప్యూటింగ్ అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతిక రంగమని మంత్రి నారా లోకేష్ అన్నారు...
దిశ, దావోస్ (స్విట్జర్లాండ్): క్వాంటమ్ కంప్యూటింగ్ అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతిక రంగమని రాష్ట్ర విద్య, ఐటీ శాఖల మంత్రి నారా లోకేష్ పేర్కొన్నారు. నైపుణ్యాలు, కొలాబరేషన్ ద్వారా క్వాంటం ఆవిష్కరణలను వేగవంతం చేయడం (Skills & Collaboration: Accelerating Quantum Innovation) అనే అంశంపై వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఫోరం వేదికగా జరిగిన సదస్సులో మంత్రి లోకేష్ ప్రసంగించారు. ‘‘2024లో $1.3 బిలియన్లు (INR 10,790 కోట్లు)గా ఉన్న క్వాంటం కంప్యూటింగ్ మార్కెట్... 2025లో $3.77 బిలియన్లకు చేరుకుంది. ఇది దాదాపు మూడు రెట్లు అధికం. ప్రపంచ క్వాంటం కంప్యూటింగ్ మార్కెట్... 41.8% సమ్మిళిత వార్షిక వృద్ధి రేటు (CAGR)తో 2030 నాటికి $20 బిలియన్లకు చేరుకుంటుంది. 2035 నాటికి క్వాంటం టెక్నాలజీలు $97 బిలియన్ల ఆదాయాన్ని సృష్టించగలవని మెకిన్సే అంచనా వేసింది. ప్రభుత్వాలు, వ్యాపారసంస్థలు, విద్యాసంస్థలు క్వాంటం టెక్నాలజీల ట్రాన్సఫర్మేషన్ సామర్థ్యాన్ని ఉపయోగించుకోవడానికి క్వాంటం ఎకానమీ నెట్వర్క్ ఒక ముఖ్యమైన వేదికను అందిస్తుంది. భారతదేశంలో క్వాంటం హబ్ గా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి వచ్చిన నేను... దక్షిణాసియాలో అత్యంత శక్తివంతమైన క్వాంటం కంప్యూటర్కు త్వరలో ఆతిథ్యం ఇవ్వనున్న దేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాను. ఈరోజు మన చర్చలు క్వాంటం భవిష్యత్తు నిర్మాణాన్ని రూపొందిస్తాయని నేను విశ్వసిస్తున్నాను. MIT క్వాంటం ఇండెక్స్ 2025 ప్రకారం 2018 నుంచి క్వాంటం నైపుణ్య అవసరాలు దాదాపు మూడు రెట్లు పెరిగాయి. 2020 నుంచి క్వాంటం ఉద్యోగాలు 180% పెరిగాయి. ప్రస్తుత ప్రపంచ క్వాంటమ్ మార్కెట్ కు అవసరమైన అభ్యర్థుల్లో మూడోవంతు (30వేలమంది) మాత్రమే అర్హత కలిగిన నిపుణులు ఉన్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 176 విశ్వవిద్యాలయాలు క్వాంటం ప్రోగ్రామ్లలో విద్యను అందిస్తుండగా, 29 మాత్రమే గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీలను అందిస్తున్నాయి. ఈ అంతరం పీహెచ్డీలకు సంబంధించినది కాదు, హైబ్రిడ్ ప్రాక్టీషనర్లది. క్వాంటం భవిష్యత్తును టెక్నాలజీ మాత్రమే నిర్ణయించదు. మనం నైపుణ్యాలు, పరిశోధన పర్యావరణ వ్యవస్థలు, వాణిజ్యీకరణ మార్గాలను ఎంత సమర్థవంతంగా నిర్మిస్తామన్న దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.’’ అని లోకేష్ తెలిపారు.
దేశంలోనే మొట్టమొదటిది
‘‘ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతిలో జూలై 2026 నాటికి, దక్షిణాసియాలో మొట్టమొదటి, అత్యంత శక్తివంతమైన క్వాంటం కంప్యూటర్ - 133-క్విట్ హెరాన్ ప్రాసెసర్తో కూడిన ఐబీఎం క్వాంటం సిస్టమ్ 2ను ఐబీఎం, టిసీఎస్ భాగస్వామ్యంతో ఆవిష్కరిస్తుంది. ఇది భారతదేశంలోని మొట్టమొదటి డెడికేటెడ్ క్వాంటం వ్యాలీ టెక్ పార్క్ కేంద్రకం. ఇది 50 ఎకరాల్లో ఆవిష్కరణ జిల్లా (Innovation district)ను సమగ్రపరుస్తుంది. గ్లోబల్ క్వాంటం ల్యాబ్లతో పరిశ్రమ-ఎంబెడెడ్ పరిశోధన కేంద్రాలు, ప్రముఖ కంపెనీలతో ఉమ్మడి పీహెచ్ డీ, పోస్ట్-డాక్టోరల్ ప్రోగ్రామ్లు, 50వేలకు పైగా అభ్యాసకుల కోసం క్వాంటం-రెడీ స్కిల్లింగ్ పైప్లైన్లు ఇందులో అంతర్భాగంగా ఉంటాయి. జనవరి 2026 నాటికి 100 క్వాంటం అల్గోరిథంలు పరీక్షించడం, 15 ఆగస్టు 2026 నాటికి 100 క్వాంటం వినియోగ కేసులు మా లక్ష్యం. భారతదేశం నేషనల్ క్వాంటం మిషన్ ద్వారా క్వాంటం కంప్యూటింగ్, కమ్యూనికేషన్, సెన్సింగ్, మెటీరియల్లను రూ.6వేల కోట్లతో అభివృద్ధి చేయడానికి కట్టుబడి ఉంది. ఐబీఎంలో చేరిన క్వాంటం కంప్యూటింగ్ అభ్యాసకుల సంఖ్యలో భారతదేశం ప్రపంచవ్యాప్తంగా రెండవ స్థానంలో ఉంది.’’ అని లోకేష్ పేర్కొన్నారు.
మూడు దశల్లో నిర్మిస్తున్నాం..
‘‘మేము మూడుదశల్లో క్వాంటం నైపుణ్య పైప్లైన్ను నిర్మిస్తున్నాం. ఇది ప్రాథమిక అక్షరాస్యత, ఇండస్ట్రీ రెడీ నైపుణ్యాలు, ఉన్నత పరిశోధన & ఆవిష్కరణలను కవర్ చేసే ప్రపంచ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది. మొదటి దశలో మేము 10లక్షల మందికి క్వాంటం అక్షరాస్యతను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాం. ఇందులో క్వాంటం మెకానిక్స్, అల్గోరిథంలు, కంప్యూటింగ్ ఫండమెంటల్స్ను కవర్ చేస్తాం. భవిష్యత్తు అవసరాలకు సిద్ధంగా ఉండే ప్రతిభ స్థావరాన్ని ఏర్పాటుచేస్తాం. ఇంజనీరింగ్, సైన్స్, ఫిజిక్స్ నేపథ్యాలు గల 51శాతం మహిళా భాగస్వామ్యం ద్వారా 54వేలమందికి త్వరలో వైజర్ ద్వారా శిక్షణ అందించబోతున్నాం. రెండోదశలో సాఫ్ట్వేర్, హార్డ్వేర్, సెన్సింగ్, కమ్యూనికేషన్లలో ఇండస్ట్రీ రెడీ క్వాంటం ప్రతిభపై దృష్టి పెడతాం. అప్లయ్డ్ ట్రైనింగ్, NPTEL- ఎలైన్డ్ కోర్సులు పరిశ్రమ సహకారంతో చేపడతాం. నీతి ఆయోగ్ లక్ష్యాలతో ఎలైన్ చేసిన 3వదశలో ఐపీ క్రియేషన్, గ్లోబల్ లీడర్ షిప్ కోసం నేషనల్ క్వాంటమ్ మిషన్ హబ్ లు, అమరావతి క్వాంటం వ్యాలీతో అనుసంధానమయ్యే అడ్వాన్స్ డ్ రిసెర్చర్స్, స్టార్టప్ వ్యవస్థాపకులు, సిస్టమ్ బిల్డర్లు కలిపి లక్షమంది డెవలపర్లను తయారుచేస్తాం.’’ అని లోకేష్ దీమా వ్యక్తం చేశారు.
స్పష్టమైన లక్ష్యంతో..
‘‘అమరావతి నుంచి క్వాంటం కంప్యూటర్లను తయారు చేయడం, ఎగుమతి చేయడం అనే స్పష్టమైన లక్ష్యంతో హార్డ్వేర్ తయారీ, అసెంబ్లీ సామర్థ్యాలతో పాటు క్వాంటం రిఫరెన్స్, టెస్టింగ్ సౌకర్యాలను ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటు చేస్తోంది. అమరావతిలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి, నిర్మించడానికి సిద్ధంగా ఉన్న ప్రపంచ ఓఈఎం (OEM)లతో సహ-అభివృద్ధి భాగస్వామ్యాలను కూడా మా రాష్ట్రం ఆహ్వానిస్తోంది. పూర్తిస్థాయి వాల్యూ చైన్ తో క్వాంటం కంప్యూటింగ్, కమ్యూనికేషన్లు, సెన్సింగ్, ఎనేబుల్ టెక్నాలజీలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి, నేషనల్ క్వాంటం మిషన్తో అనుసంధానమైన స్టేట్ క్వాంటం మిషన్ నేతృత్వంలోని విధానాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ అమలులోకి తెచ్చింది. ఆస్ట్రాజెనెకా, అయాన్క్యూ, ఏడబ్ల్యుఎస్, ఎన్విడియా స్మాల్ మాలిక్యూల్ ఔషధ సంశ్లేషణ కోసం క్వాంటం-యాక్సిలరేటెడ్ కంప్యూటేషనల్ కెమిస్ట్రీ వర్క్ఫ్లోలను ప్రదర్శించాయి. క్వాంటం కంప్యూటింగ్ 2035 నాటికి ఒక్క లైఫ్ సైన్సెస్ రంగంలోనే $200-500 బిలియన్ల విలువను సృష్టించగలదని మెకిన్సే అంచనా వేసింది. ప్రపంచంలోని టాప్ 50 బ్యాంకులలో దాదాపు 80% ఇప్పుడు క్వాంటం టెక్నాలజీలో పెట్టుబడి పెడుతున్నాయి.’’ అని లోకేష్ వెల్లడించారు.
అది సాధ్యం కాదు..
‘‘విశ్వవిద్యాలయాలు, స్టార్టప్లు లేదా ప్రభుత్వాలు విడివిడిగా పని చేయడం ద్వారా క్వాంటం ఆర్థిక వ్యవస్థ నిర్మాణం సాధ్యం కాదు. దీనికి సప్లయ్ చైన్ అంతటా బలమైన సంస్థాగత భాగస్వామ్యాలు అవసరం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనుసంధానమైన పర్యావరణ వ్యవస్థల ద్వారా వేగంగా అమలు చేయాలని మేము కోరుకుంటున్నాము. క్వాంటం నైపుణ్యాలు, అనువాద పరిశోధన, పారిశ్రామిక స్థాయి విస్తరణలో ప్రావీణ్యం సాధించిన ప్రాంతాలు ఆర్థిక, సాంకేతిక నాయకత్వాన్ని సాధిస్తాయి. ఆ ప్రయాణంలో ఒక కీలకమైన, దీర్ఘకాలిక భాగస్వామిగా ఉండటానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ సిద్ధంగా ఉంది. ఈ రోజు మేం చేస్తున్న ప్రయత్నాలు, చర్చలు ఫలవంతమై వాస్తవ పెట్టుబడులుగా మారాలి.’’ అని మంత్రి లోకేష్ ఆకాంక్షించారు.
