ధాన్యం నిల్వకు 'సైలో'లు! అసలేంటీ సైలోలు?

దిశ, వెబ్ డెస్క్ : తెలంగాణ ప్రభుత్వం ధాన్యం నిల్వ చేయడానికి సైలోలు నిర్మించాలని ఆలోచిస్తోంది. అసలు ఏంటి ఈ సైలోలు.. అంటే పూర్వం ఇళ్లల్లో 'గాదె'ల వంటివే. సైలోలు (Silos) అనేవి ధాన్యాన్ని శాస్త్రీయంగా, సురక్షితంగా నిల్వ చేయడానికి ఉపయోగించే సరికొత్త, అత్యంత ఆధునిక సాంకేతిక నిల్వ కేంద్రాలు. సాధారణంగా మనం చూసే సాంప్రదాయ గోడౌన్లలో ధాన్యాన్ని జనపనార సంచుల్లో నింపి ఒకదానిపై ఒకటి పేరుస్తుంటారు. కానీ సైలోల విధానంలో అలా కాకుండా, ధాన్యాన్ని నేరుగా పెద్ద పెద్ద స్టీలు ట్యాంకులలో పోసి నిల్వ ఉంచుతారు. ఇవి సుమారు 15 నుండి 30 మీటర్ల ఎత్తుతో ఉంటూ, ఒక్కో ట్యాంకులో 500 టన్నుల నుండి ఏకంగా 50,000 టన్నుల వరకు భారీ మొత్తంలో ధాన్యాన్ని దాచగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి.

ఈ ఆధునిక ట్యాంకుల వల్ల రైతులకు, ప్రభుత్వానికి అనేక రకాల అద్భుతమైన ప్రయోజనాలు చేకూరుతాయి. సాంప్రదాయ గోడౌన్లలో నిల్వ ఉంచినప్పుడు ధాన్యం తేమ బారిన పడటం, ఎలుకలు, కీటకాలు, పక్షులు నాశనం చేయడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. కానీ సైలోలలో గాలి చొరబడని (Hermetic) వ్యవస్థ ఉండటం వల్ల ధాన్యం తేమ బారిన పడకుండా, పురుగు పట్టకుండా దాదాపు ఒకటి నుండి రెండు సంవత్సరాల పాటు ఎంతో ఫ్రెష్‌గా, నాణ్యంగా ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, వీటిలో ధాన్యాన్ని నింపడానికి (Loading), తిరిగి బయటకు తీయడానికి (Unloading) పూర్తిగా ఆటోమేటిక్ మెషిన్ వ్యవస్థ ఉంటుంది. దీనివల్ల కూలీల ఖర్చు, సమయం చాలా వరకు ఆదా అవుతాయి. పైగా నిలువుగా (Vertical) నిర్మించడం వల్ల ఇవి గోడౌన్ల కంటే చాలా తక్కువ స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తాయి.

ప్రస్తుతం తెలంగాణ ప్రభుత్వం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఈ సైలోల నిర్మాణానికి మొగ్గు చూపడానికి బలమైన కారణాలు ఉన్నాయి. ప్రతి ఏటా కొనుగోలు సీజన్లలో రైతులు పండించిన ధాన్యాన్ని ఓపెన్ గ్రౌండ్స్ లో ఉంచడం వల్ల లేదా కేవలం ప్లాస్టిక్ షీట్లు కప్పి ఉంచడం వల్ల ఆకస్మిక వర్షాలకు ధాన్యం తడిసి ముద్దవుతోంది. దీనివల్ల ధాన్యంలో తేమ శాతం పెరిగి, రంగు మారి నాణ్యత దెబ్బతినడంతో రైతులకు తీవ్ర నష్టం వాటిల్లుతోంది. ఈ నష్టాలకు అడ్డుకట్ట వేయడానికే తెలంగాణ ప్రభుత్వం సైలోల నిర్మాణాన్ని వేగవంతం చేయాలని భావిస్తోంది. ఇవి అందుబాటులోకి వస్తే ధాన్యం నాణ్యత చెడిపోకుండా, మార్కెట్‌లో ఎప్పుడూ మంచి ధర లభిస్తుంది. సరళంగా చెప్పాలంటే, సైలోలు అనేవి ధాన్యం సురక్షితంగా దాచుకోవడానికి వీలుగా నిర్మించిన ఆధునిక 'మెగా ట్యాంకులు'.