వాన కరువు.. అన్నదాత కంటతడి

దిశ, కనగల్ : ఎల్‌నీనో ప్రభావంతో వర్షపాతం లోటు నమోదవుతుండటంతో నల్గొండ జిల్లాలో ఖరీఫ్ సాగు తీవ్ర సంక్షోభంలో పడింది. సీజన్ ప్రారంభమై వారాలు గడుస్తున్నా వరుణుడు ముఖం చాటేయడంతో రైతులు తీవ్ర ఆందోళనలో ఉన్నారు. పెట్టుబడులు పెట్టి విత్తనాలు విత్తినా నేలలో తేమ లేక మొలకలు రావడం లేదు. దీంతో అన్నదాతల ఆశలు నేలలోనే కలిసిపోతున్నాయి. గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఈసారి సాగు విస్తీర్ణం కూడా గణనీయంగా తగ్గిపోవడం రైతుల్లో మరింత ఆందోళన కలిగిస్తోంది. వ్యవసాయ శాఖ ప్రాథమిక గణాంకాల ప్రకారం, గత ఖరీఫ్ (2025)లో జిల్లాలో సుమారు 5.80 లక్షల ఎకరాల్లో సాగు జరగగా, ఈ ఖరీఫ్ (2026)లో ఇప్పటివరకు కేవలం 3.10 లక్షల ఎకరాల్లో మాత్రమే సాగు నమోదైంది. అంటే దాదాపు 2.70 లక్షల ఎకరాల్లో సాగు తగ్గింది. వర్షాభావమే ఇందుకు ప్రధాన కారణంగా అధికారులు పేర్కొంటున్నారు. జిల్లాలో ప్రధాన వాణిజ్య పంట అయిన పత్తి సాగు అత్యంత దయనీయంగా మారింది.

ఎకరాకు వేల రూపాయలు వెచ్చించి విత్తనాలు వేసిన రైతులకు వర్షాభావం గట్టి దెబ్బతీసింది. నేలలో తేమ లేక గింజలు మొలకెత్తక పాడైపోతుండగా, మొలకెత్తిన మొక్కలు కూడా మండే ఎండలకు తట్టుకోలేక ఎండిపోతున్నాయి. దీంతో మరోసారి విత్తనాలు కొనుగోలు చేసి సాగు చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడి, అదనపు పెట్టుబడి భారంగా మారింది. వరి సాగు చేసిన రైతుల పరిస్థితి కూడా ఆందోళనకరంగానే ఉంది. భూగర్భ జలమట్టం గణనీయంగా పడిపోవడంతో బోర్లలో నీరు అందడం లేదు. కొన్నిచోట్ల మోటార్లు పూర్తిగా పనిచేయకపోగా, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో అతి స్వల్పంగా మాత్రమే నీరు వస్తోంది. చెరువులు, కుంటల్లో నీటి నిల్వలు లేకపోవడంతో బోర్లపై ఆధారపడిన రైతులు కూడా సాగుకు వెనుకంజ వేస్తున్నారు. కరెంటు ఖర్చులు, మోటార్ల మరమ్మతులతో అదనపు ఆర్థిక భారం పడుతోంది.

వర్షాలు ఆలస్యం కావడంతో వరి, పత్తి, మొక్కజొన్న, కంది వంటి ప్రధాన పంటల సాగుపై తీవ్ర ప్రభావం పడింది. సాధారణంగా ఈ సమయానికి పచ్చదనంతో కళకళలాడాల్సిన పొలాలు ప్రస్తుతం బీటలు వారుతున్నాయి. పంటలు ఎండిపోతుండటంతో రైతుల్లో తీవ్ర ఆందోళన నెలకొంది. వ్యవసాయ అధికారులు రైతులు వాతావరణ పరిస్థితులను గమనించి మాత్రమే విత్తనాలు వేయాలని సూచిస్తున్నారు. రానున్న రోజుల్లో విస్తృతంగా వర్షాలు కురిస్తేనే ఖరీఫ్ సాగు కొంత పుంజుకునే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు. అయితే, క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితికి శాశ్వత పరిష్కారం కనిపించడం లేదని రైతులు వాపోతున్నారు. ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వం వెంటనే స్పందించాలని రైతు సంఘాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. మొలకలు రాక నష్టపోయిన రైతులను గుర్తించి విత్తనాల ఖర్చును నష్టపరిహారంగా చెల్లించాలని, వర్షాభావ పరిస్థితులకు అనుకూలమైన ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగుపై అవగాహన కల్పించాలని, బోర్ల ద్వారా పంటలను కాపాడుకునేందుకు నిరంతరాయ, నాణ్యమైన విద్యుత్ సరఫరా అందించాలని కోరుతున్నాయి. అన్నదాతను ఆదుకోవాల్సిన సమయం ఇదే. రైతు బాగుంటేనే గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలపడుతుంది. ప్రభుత్వం తక్షణ చర్యలు తీసుకుని రైతులకు అండగా నిలవాలని రైతులు విజ్ఞప్తి చేస్తున్నారు.