మనం మట్టిని వదిలేస్తే… మట్టే మనల్ని వదిలేస్తుంది. ఆ రోజు ఎంతో దూరంలో లేదేమో..!?

మనం ఈ మట్టిలో పుట్టాం. ఈ మట్టి వాసన మన రక్తంలో ఉంది. మనిషికి, మట్టికి మధ్య ఉన్న బంధం భౌతికమైనది కాదు. అది ఒక లోతైన అనుభూతి. ఒక ఆత్మీయ అనుబంధం. ఈ ప్రపంచంలో మనం ఒంటరిగా లేము. మన చుట్టూ ఉన్న ప్రకృతితో మనం పెనవేసుకుపోయి ఉన్నాం. ఈ అనుబంధమే మన మనుగడకు ఆధారం. మన మానసిక ఆరోగ్యానికి ఊపిరి.

మనుగడకు మూలం. ఆత్మీయ అనుబంధం

పరిణామ క్రమంలో మనిషి మనుగడ సాగించడానికి అనుబంధం అనేది ఒక పెద్ద శక్తిగా మారింది. మనం దేన్నైనా ప్రేమిస్తే దాని దగ్గర ఉండాలని కోరుకుంటాం. దీన్నే 'ప్రాక్సిమిటీ సీకింగ్' (Proximity Seeking) అంటారు. చిన్న పిల్లవాడు భయం వేస్తే అమ్మ దగ్గరికి వెళ్లినట్టు మనం కూడా ప్రకృతి ఒడిలో భద్రతను వెతుక్కుంటాం. ఈ నేల మనకు ఒక ధైర్యాన్నిచ్చే పునాది. మనకు కష్టం వచ్చినా, బాధ కలిగినా ఈ ప్రకృతి దగ్గరికి వెళ్తే ఒక తెలియని శాంతి దొరుకుతుంది. ఆ ప్రదేశం నుంచి మనం దూరం అవుతుంటే మనసులో ఒక రకమైన వేదన మొదలవుతుంది. అదే 'సెపరేషన్ డిస్ట్రెస్'. ఈ భావాలన్నీ మనల్ని ప్రాణాలతో ఉంచడానికి ప్రకృతి ఏర్పరచిన రక్షణ కవచాలు.

అనుబంధాల నమూనాలు. మన మనసు పొరలు

ప్రతి మనిషికి ప్రకృతితో ఒకే రకమైన బంధం ఉండదు. అది మనం పెరిగిన వాతావరణం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. కొందరు ప్రకృతిని చూసి పులకించిపోతారు. దాన్ని తమ ప్రాణంలా చూసుకుంటారు. ఇది ఒక 'సురక్షితమైన అనుబంధం' (Secure Attachment). మరికొందరు ప్రకృతి పట్ల ఒక రకమైన ఆందోళనతో ఉంటారు. దాన్ని కోల్పోతామేమో అనే భయం వారిని వెంటాడుతుంది. ఇంకొందరు అసలు ప్రకృతికి తమకు సంబంధం లేనట్టుగా చాలా దూరంగా ఉంటారు. ఇది ఒక రకమైన 'అవాయిడెంట్' (Avoidant) ధోరణి. చివరగా కొంతమంది గందరగోళంలో ఉంటారు. ప్రకృతిని ప్రేమించాలో లేక దాన్ని వాడుకోవాలో తెలియని స్థితి అది. ఈ మానసిక స్థితిలే మనం ఈ గ్రహాన్ని ఎలా చూస్తున్నామో నిర్ణయిస్తాయి.

జూలియా బటర్ ఫ్లై హిల్.. ఒక అసాధారణ పోరాటం

ప్రకృతి మీద ఈ 'సురక్షితమైన అనుబంధం' ఉంటే మనిషి ఎంతకైనా తెగిస్తాడు అనడానికి జూలియా ఒక నిదర్శనం. 1997 లో ఒక పసిపిల్ల లాంటి యువతి ఒక నిర్ణయం తీసుకుంది. వెయ్యి ఏళ్ల వయసున్న ఒక రెడ్ వుడ్ చెట్టును నరికేయాలని ఒక కంపెనీ చూసింది. ఆ చెట్టు పేరు 'లూనా'. జూలియా ఆ చెట్టును కాపాడుకోవడానికి దాని పైకి ఎక్కి కూర్చుంది. ఒక రోజు కాదు, రెండు రోజులు కాదు. ఏకంగా 738 రోజులు ఆ చెట్టు పైనే గడిపింది.

ఆకాశంలో సగం ఎత్తున, ఒక చిన్న ప్లాట్ ఫారమ్ మీద ఆమె జీవితం సాగింది. చలిగాలులు ఆమెను వణికించాయి. ఎల్ నినో తుఫాన్లు ఆమెను భయపెట్టాయి. హెలికాప్టర్లతో ఆమెను వేధించారు. తినడానికి సరిగ్గా తిండి లేదు. తాగడానికి నీరు లేదు. కానీ ఆమె సంకల్పం ముందు ఆ కంపెనీ తలవంచింది. లూనా ప్రాణం నిలబడింది. ఒక మనిషి తలుచుకుంటే అడవిని కాపాడగలడు అని ఆమె నిరూపించింది. ఇది ఒక నిరసన కాదు. అది ప్రకృతికి ఆమె ఇచ్చిన ప్రేమ లేఖ.

ప్రదేశంతో బంధం. మట్టిపై మమకారం

మనం పుట్టి పెరిగిన ఊరు, ఆ చెట్లు, ఆ వాగులు మన వ్యక్తిత్వంలో భాగం అయిపోతాయి. ఇది ఒక ప్రదేశం కాదు. అది మన అస్తిత్వం. ఒక పాత ఇల్లు లేదా ఒక పాత వస్తువు మీద మనకు కలిగే మమకారం వెనుక ఒక పెద్ద మానసిక శాస్త్రం ఉంది. ఆ వస్తువులు మన గతానికి గుర్తుగా ఉంటాయి. అలాగే ఈ భూమి మన పూర్వీకుల నుంచి వచ్చిన వారసత్వం. భూమిని ఒక ప్రాణం లేని వస్తువుగా చూడటం మొదలుపెట్టినప్పుడే విధ్వంసం మొదలవుతుంది. కానీ దాన్ని ఒక తల్లిగా, 'మదర్ ఎర్త్' గా చూసినప్పుడు మనలో ఒక తెలియని బాధ్యత పెరుగుతుంది.

భావోద్వేగాల ప్రవాహం. అంతర్లీన స్పృహ

మన శరీరంలో జరిగే మార్పులు, మన మనసులో కలిగే భావాలు అన్నీ ప్రకృతితో ముడిపడి ఉంటాయి. అడవి తగలబడుతుంటే మన గుండెలో ఏదో మంట పుట్టినట్టు అనిపిస్తుంది. దీన్నే 'ఎమోషనల్ కాంటాజియన్' (Emotional Contagion) అంటారు. అంటే ప్రకృతి బాధను మనం కూడా అనుభవించడం. మన లోపల ఉన్న స్పృహ మనల్ని ఎప్పుడూ హెచ్చరిస్తూనే ఉంటుంది. మనం ఈ భూమికి చేస్తున్న అన్యాయం మనల్ని మనం పాడుచేసుకోవడమే అని మన అంతరాత్మకు తెలుసు. ఆ స్పృహను మనం నిద్రలేపాలి.

ఆధ్యాత్మిక దృక్పథం. బంధం ఒక మాయా?

విభిన్న ఆధ్యాత్మిక మార్గాలు అనుబంధం గురించి వేర్వేరుగా చెబుతాయి. కొన్ని మతాలు ఈ అనుబంధమే దుఃఖానికి కారణం అని అంటాయి. మనం దేన్నైనా పట్టుకుని వేలాడితే అది మనల్ని బాధపెడుతుందని చెబుతాయి. మరో వైపు ఈ అనుబంధమే మనల్ని దైవానికి దగ్గర చేస్తుందని మరికొన్ని మార్గాలు బోధిస్తాయి. ప్రకృతిని ప్రేమించడం అంటే దైవాన్ని ప్రేమించడమే. మనల్ని మనం దాటి ఈ సృష్టితో మమేకం అవ్వడమే అసలైన ఆధ్యాత్మికత.

వేదాల్లో ఒక మాట ఉంది. "మాతా భూమిః పుత్రోహం పృథివ్యాః". అంటే భూమి నా తల్లి, నేను ఆ తల్లి బిడ్డను అని అర్థం. అలాగే బైబిల్ లో ఒక అద్భుతమైన మాట కనిపిస్తుంది. "The earth is the Lord’s, and everything in it". అంటే ఈ భూమి భగవంతుడిది. మనం ఇక్కడ యజమానులం కాదు. సంరక్షకులం మాత్రమే. ఖురాన్ లో ఒక ప్రస్తావన ఉంటుంది. మనిషిని భూమి మీద 'ఖలీఫా' (ప్రతినిధి) గా పంపారు. అంటే ఈ ప్రకృతిని కాపాడాల్సిన బాధ్యత మన మీద ఉంది.

రెడ్ అలర్ట్. భూమి చేస్తున్న హెచ్చరిక

ఈ రోజు శాస్త్రవేత్తలు ప్రపంచానికి ఒక 'రెడ్ అలర్ట్' ఇచ్చారు. ఇది మాటలు కాదు. భూమి ఉనికికే ముప్పు వాటిల్లుతోంది. మంచు కరుగుతోంది. వాతావరణం మారిపోతోంది. మనం ఇప్పుడు ఒక ప్రమాదకరమైన మలుపులో ఉన్నాం. మన అతి ఆశ ఈ గ్రహాన్ని నాశనం చేస్తోంది. మనం ఇప్పటికైనా మారకపోతే మన పిల్లలకు మనం ఇచ్చేది ఎండిపోయిన ఎడారి మాత్రమే. ఇది మనందరి బాధ్యత. ఇది మన గతం కాదు, మన భవిష్యత్తు గురించి.

మన శక్తి. మన గ్రహం (Our Power, Our Planet)

నేడు ఏప్రిల్ 22, 2026. ఈ ఏడాది ఎర్త్ డే థీమ్ 'Our Power, Our Planet'. మన శక్తి మన గ్రహం. మనం ఇప్పుడు కేవలం మనుగడ కోసం కాకుండా, ఒక 'బంధుత్వం' కోసం ప్రయత్నించాలి. భూమి మనకు ఏదో ఇస్తుందని కాకుండా, మనం దానికి ఏమి ఇస్తున్నాం అని ఆలోచించాలి. ప్రకృతితో మన సంబంధం అవసరం కోసం ఉండకూడదు. అది ఒక ఆత్మీయ అనుబంధంగా ఉండాలి. మనం ఒక చెట్టును నాటితే అది మన బంధువు అని భావించాలి. ఒక నదిని చూస్తే అది మన ఇంట్లోని మనిషి అనుకోవాలి. ఈ రకమైన 'ఎర్త్ కిన్ షిప్' (Earth Kinship) మనల్ని కాపాడుతుంది.

సస్టైనబిలిటీ అంటే ఏదో పెద్ద పదం కాదు. అది మన ఇంటిని మనం శుభ్రం చేసుకోవడం లాంటిది. మన దైనందిన జీవితంలో మనం తీసుకునే చిన్న చిన్న నిర్ణయాలు ఈ భూమి భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తాయి. ప్లాస్టిక్ వాడకాన్ని తగ్గించడం, నీటిని పొదుపు చేయడం, ప్రకృతికి దగ్గరగా జీవించడం ఇవన్నీ మన బాధ్యతలు. ఇది మన సమిష్టి ప్రయాణం.

మట్టిలో నిక్షిప్తమైన మనిషి

మనం ఎక్కడి నుంచి వచ్చామో అక్కడికే తిరిగి వెళ్తాం. ఈ ప్రయాణంలో మనం ప్రకృతికి ఎంత రుణపడి ఉన్నామో గుర్తుంచుకోవాలి. ఈ భూమి మీద మనకు ఉన్న మమకారం ఒక బంధనం కాదు. అది ఒక రక్షణ. ఒక ప్రేమ. ఈ ప్రేమతోనే మనం ఈ గ్రహాన్ని కాపాడుకోగలం. మనం చేసే ప్రతి పనిలో ఒక స్పృహ ఉండాలి. మట్టిని ప్రేమిద్దాం. మట్టితో మమేకం అవుదాం. అప్పుడే మన జీవితానికి ఒక అర్థం దొరుకుతుంది. మన మనసు నిండా ప్రకృతి పట్ల గౌరవం ఉంటే, ఈ ప్రపంచం మళ్లీ పచ్చదనంతో నిండిపోతుంది. ఇది ఒక రోజు జరుపుకునే పండుగ కాదు. ఇది మన నిరంతర జీవన విధానం అవ్వాలి. భూమి తల్లి మనల్ని ఎప్పుడూ ప్రేమిస్తూనే ఉంటుంది. మనం కూడా ఆ ప్రేమను తిరిగి ఇద్దాం. ఆ పవిత్రమైన బంధమే మనందరినీ కాపాడుతుంది. మన శక్తిని మన భూమిని రక్షించుకోవడానికి ఉపయోగిద్దాం. ఇదే మనం ఈ నేలకు ఇచ్చే అతి పెద్ద గౌరవం.

మీ ఊరి ప్రకృతి గుర్తొస్తే మీకు ఏమి ఫీలింగ్ వస్తుంది?

డాక్టర్ నంబూరి చంద్రశేఖర్

రేడియో ఫిజిసిస్టు

93939 90399