TG: గిగ్ వర్కర్స్ బిల్లుకు మంత్రివర్గం ఆమోదం

దిశ, తెలంగాణ బ్యూరో: రాష్ట్రంలో గిగ్​ప్లాట్​పామ్​వర్కర్ల ఉద్యోగ భద్రత, భీమా, కనీస వేతనాలకు సంబంధించిన విధాన రూపకల్పన చట్టానికి తెలంగాణ మంత్రివర్గం ఆమోద ముద్ర వేసింది. గిగ్​వర్కర్ల కోసం ప్రత్యేక బోర్డును ఏర్పాటు చేసి ప్రభుత్వం సంక్షేమ, సామాజిక భద్రత కార్యక్రమాలు అమలు జరగనుంది. బీమా, రక్షణ, ఇతర హక్కుల కోసం సంక్షేమ నిధి ఏర్పాటు చేయనుంది. కార్మికులందరికి బోర్డు విశిష్టు గుర్తింపు సంఖ్యను జారీ చేయనుంది. నీతి ఆయోగ్ నివేదిక దాదాపు రాష్ట్రంలో 3 లక్షల మంది గిగ్​, ప్లాట్‌ఫామ్ కార్మికులు ఉన్నారు. వారు రవాణా, డెలివరీ, గృహ సేవలు, లాజిస్టిక్స్ మొదలైన వాటిలో పనిచేస్తున్నారు. వీరు రోజుకు 10 నుంచి 12 గంటలు, వారానికి 7 రోజులు పని చేస్తారు, ఉద్యోగ భద్రత, భీమా, కమిషన్ లు, పారదర్శకత లేకపోవడం వారి చెల్లింపులు సక్రమంగా లేకపోవడంతో ప్రభుత్వం వారి సంక్షేమానికి పాటు పడుతోంది.

ఇప్పటివరకు వారికి సామాజిక భద్రత, ఫిర్యాదుల పరిష్కారం, చార్జీలు, కార్మికుల నమోదుకు చట్టబద్ధమైన యంత్రాంగం లేదు. రాష్ట్ర పథకాలకు వీలు కల్పిస్తుంది కానీ నియమాలు దేశవ్యాప్తంగా అమలు కావడం లేదు. ఈ కొత్త శ్రామిక శక్తి విభాగానికి చట్టపరమైన గుర్తింపు, సంక్షేమం, నియంత్రణ పర్యవేక్షణను నిర్ధారించే బలమైన రాష్ట్ర చట్టం అవసరం ఉంది. 12 డిసెంబర్​2024 గిగ్ కార్మికులతో సీఎం రేవంత్​రెడ్డి సమావేశమై సంక్షేమ బోర్డుకు హామీ ఇచ్చారు. ఆయన ప్రకటన ప్రకారం అన్ని విభాగాల అధికారులతో పాటు తెలంగాణ న్యాయ శాఖతో సంప్రదించి తెలంగాణ ప్లాట్‌ఫారమ్ ఆధారిత గిగ్ వర్కర్స్ చట్టం, 2025 పై ముసాయిదా బిల్లును కాబినెట్ ఆమోదించింది.

గిగ్​వర్కర్ల బిల్లు ముఖ్యాంశాలు :

చట్టబద్ధమైన గుర్తింపుతో పాటు కార్మికులకు ప్రత్యేకంగా ఐడీ, రాష్ట్ర పథకాలు, రక్షణకు అర్హత పొందుతారు. అదే విధంగా సామాజిక భద్రత, సంక్షేమ బోర్డు ఏర్పాటు జరుగుతోంది. అందులో 20 మంది సభ్యుల భాగస్వామ్యంతో బోర్డు ఛైర్మన్ గా కార్మిక శాఖ మంత్రి ఉంటారు. ప్రభుత్వం, ప్లాట్‌ఫామ్ కంపెనీలు, కార్మికులు, పౌర సమాజం, సాంకేతిక నిపుణులు ఉండగా వారి పదవీ కాలం మూడేళ్ల ఉంది. ప్రధాన కార్యాలయం హైదరాబాద్‌లో ఏర్పాటు చేస్తారు. దీంతో పాటు కార్మికుల హక్కుల కోసం రిజిస్ట్రేషన్ హక్కు, సంక్షేమ పథకాలకు అవకాశం, సురక్షితమైన పని పరిస్థితులను కలిపించే విధంగా ప్రయత్నాలు. చెల్లింపులు, తగ్గింపులు, రేటింగ్‌లు పారదర్శకత ఉంటుంది. ప్రతి ఒకరి పేరు తప్పనిసరి రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకోవాలి.కార్మికులు స్వయంగా నమోదు చేసుకోవచ్చు, ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు 60 రోజుల్లోపు కార్మికుల డేటాను షేర్ చేయాలి. అగ్రిగేటర్లు 45 రోజుల్లోపు నమోదు చేసుకోవాలి.

సంక్షేమ నిధి, నిధుల యంత్రాంగం :

అంకితమైన సంక్షేమ నిధి క్రింది కలిగి ఉంటుంది. ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన ప్రకారం అగ్రిగేటర్ చెల్లింపులపై సంక్షేమ రుసుము ప్రభుత్వ గ్రాంట్లు, సీఎస్​ఆర్​విరాళాలు చేస్తారు. వచ్చిన ఆదాయం గిగ్ వవర్కర్ల సంక్షేమానికి ఉపయోగించబదుతుంది. పారదర్శకత, అల్గోరిథమిక్ జవాబుదారీతనంతో పాటు ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు బహిర్గతం చేయాలి. ఆదాయ వనరులు ప్రభావితం చేసే ఏదైనా ఆటోమేటెడ్ నిర్ణయం తీసుకోవడం. కార్మికుడికి తెలిసిన భాషలో తప్పనిసరి కమ్యూనికేషన్ ఉండాలి. కార్మికులకు పని భద్రత కోసం ఒప్పంద ప్రకారం 14 రోజుల ముందు నోటీసు, దుష్ప్రవర్తన మినహా తొలగింపుకు 7 రోజుల నోటీసు ఇవ్వాలి. వివాద పరిష్కారం, ఫిర్యాదులు వీలైనంత త్వరగా చేయాలి. ప్రభుత్వం నియమించిన ఫిర్యాదు పరిష్కార అధికారి. ప్లాట్‌ఫామ్-స్థాయి అంతర్గత వివాద పరిష్కార కమిటీ. డిప్యూటీ కమిషనర్ స్థాయిలో అప్పీలేట్ యంత్రాంగం ఉంటుంది. డిజిటల్ వెల్ఫేర్ ఫీజు వెరిఫికేషన్ సిస్టమ్ కూడా అందుబాటులలోకి తీసుకొస్తారు.సంక్షేమ రుసుము సహకారాల సాంకేతికత ఆధారిత ట్రాకింగ్.

పారదర్శకత కోసం బహిరంగ బహిర్గతం ఉంటుంది. జరిమానాలు కూడా అమలు చేస్తోంది. సంక్షేమ రుసుము చెల్లించనందుకు మొదటి నేరం కింద రూ.50వేలు, రెండో నేరం కింద రూ. లక్ష, మూడో నేరం కింద రూ. 1.50 లక్షలు, మిగతా ఐదు నేరాల రవకు బకాయిలు మొత్తం చెల్లించాలి.

ఇతర రాష్ట్రాలతో పోలిక :

రాజస్థాన్​లో ఈచట్టం 2023లో ఆమోదించిన ఇప్పటివరకు నియమ నిబంధనలు లేవు అమలు నిలిచిపోయింది. కర్ణాటకలో ఆర్డినెన్స్ నోటిఫై చేసి అసెంబ్లీలో ఆమోదించబడింది. నియమాలను రూపొందించడానికి వర్కింగ్ గ్రూప్. సంక్షేమ నిధిలో సీఎస్​ఆర్ నిధులను చేర్చలేదు. తమిళనాడులో గిగ్ కార్మికులు సాధారణ అసంఘటిత కార్మికుల సంక్షేమ బోర్డు పరిధిలోకి వస్తారు. ప్రత్యేక గిగ్ వర్కర్ చట్టం లేదు. జార్ఖండ్ రాష్ర్టంలో క్యాబినెట్ బిల్లు ఆమోదించిన ఇంకా అసెంబ్లీలో ప్రవేశపెట్టబడలేదు. తెలంగాణ బిల్లు భారతదేశంలో అత్యంత సమగ్రమైన, పరిణతి చెందిన చట్టాలలో ఒకటిగా నిలిచింది.

తెలంగాణకు వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు :

గిగ్ వర్కర్ పాలనలో తెలంగాణను జాతీయ స్థాయిలో ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టడం జరుగుతోంది. వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న శ్రామిక శక్తి విభాగానికి సామాజిక రక్షణను మెరుగుపరుస్తుంది. కార్మిక సంబంధాలను బలోపేతం చేస్తుంది, ప్లాట్‌ఫామ్-కార్మికుల వివాదాలను తగ్గిస్తుంది. ఫార్మలైజేషన్మరియుడేటాఆధారిత విధాన రూపకల్పనను మెరుగుపరుస్తుంది.