బ్యాంక్ మెసేజ్‌లలో ఈ కోడ్స్‌కు అర్థాలేంటో తెలుసా? ట్రాయ్ నిబంధనలు వర్తిస్తాయా?

దిశ, వెబ్‌డెస్క్: యూపీఐ (Unified Payments Interface) లేదా ఆన్‌లైన్ బ్యాంక్ లావాదేవీలు చేసినప్పుడు.. బ్యాంకుల నుంచి వచ్చే ఎస్ఎంఎస్ (SMS) మెసేజ్‌లలో కొన్ని ప్రత్యేక కోడ్‌లు లేదా అక్షరాలు కనిపిస్తాయి. ఉదాహరణకు JD, AD, AX, CP, VK, VM, JM, TM వంటి ప్రిఫిక్స్‌లు, మెసేజ్ చివరిలో S, T వంటి సఫిక్స్‌లు ఉంటాయి. ఈ కోడ్‌లు టెలికాం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (TRAI) నిర్దేశించిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉంటాయి. ఈ కోడ్‌ల అర్థం, వాటి ప్రాముఖ్యత ఏంటో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

• ప్రిఫిక్స్‌లు: సెండర్ ఐడీ కోడ్‌లు

మెసేజ్‌లకు మొదట కనిపించే JD, AD, AX, CP, VK, VM, JM, TM వంటి అక్షరాలు 'సెండర్ ఐడీ'ని సూచిస్తాయి. ఇవి బ్యాంక్ లేదా సర్వీస్ ప్రొవైడర్‌ను గుర్తించడానికి ఉపయోగపడతాయి. ఈ కోడ్‌లు బల్క్ ఎస్ఎంఎస్ ప్రొవైడర్ల ద్వారా జనరేట్ అవుతాయి. టెలికాం ఆపరేటర్లతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. TRAI నిబంధనల ప్రకారం.. సెండర్ ఐడీలో కనీసం 6 అక్షరాలుండాలి. ఈ కోడ్‌లు సంస్థ లేదా సర్వీస్ యొక్క గుర్తింపును సూచిస్తాయి. కొన్ని సాధారణ ప్రిఫిక్స్‌లు, వాటి అర్థాలు ఇలా ఉన్నాయి.

• JD: జియో డిల్లీ (Jio Delhi) - జియో టెలికాం సర్వీస్ ద్వారా డిల్లీ ప్రాంతంలో పంపబడిన మెసేజ్.
• AD: ఎయిర్‌టెల్ డిల్లీ (Airtel Delhi) - ఎయిర్‌టెల్ ద్వారా డిల్లీ నుంచి పంపిన మెసేజ్.
• AX: ఎయిర్‌టెల్ కర్ణాటక (Airtel Karnataka) - కర్ణాటక నుంచి ఎయిర్‌టెల్ ద్వారా పంపిన మెసేజ్.
• CP: వీడియోకాన్ పంజాబ్ (Videocon Punjab) - పంజాబ్‌ నుంచి వీడియోకాన్ సర్వీస్ ద్వారా పంపిన మెసేజ్.
• VK: వొడాఫోన్ కోల్‌కతా (Vodafone Kolkata) - కోల్‌కతా నుంచి వొడాఫోన్ ద్వారా పంపిన మెసేజ్.
• VM: వొడాఫోన్ ముంబై (Vodafone Mumbai) - ముంబై నుంచి వొడాఫోన్ ద్వారా పంపిన మెసేజ్.
• JM: జియో ముంబై (Jio Mumbai) - ముంబై నుంచి జియో సర్వీస్ ద్వారా పంపిన మెసేజ్.
• TM: టాటా టెలిసర్వీసెస్ మహారాష్ట్ర (Tata Teleservices Maharashtra) - టాటా టెలికాం ద్వారా మహారాష్ట్ర నుంచి పంపిన మెసేజ్.

ఈ ప్రిఫిక్స్‌లు టెలికాం ఆపరేటర్, ప్రాంతం ఆధారంగా రూపొందించబడతాయి. ఉదాహరణకు ఒక బ్యాంక్ మీకు యూపీఐ ట్రాన్సాక్షన్ గురించి మెసేజ్ పంపితే, ఆ మెసేజ్ వొడాఫోన్ ముంబై నెట్‌వర్క్ ద్వారా వస్తే, అది "VM-BANKNAME"గా కనిపిస్తుంది.

• సఫిక్స్‌లు అంటే ?

మెసేజ్ చివరిలో కనిపించే S, T వంటి అక్షరాలు మెసేజ్ రకాన్ని సూచిస్తాయి. TRAI ఇటీవలి నిబంధనల ప్రకారం, బ్యాంకులు, ఇతర సంస్థలు పంపే మెసేజ్‌లను వాటి ఉద్దేశ్యం ఆధారంగా వర్గీకరించడం తప్పనిసరి. ఈ సఫిక్స్‌లు కస్టమర్‌లకు మెసేజ్ స్వభావాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో సహాయపడతాయి. ఈ సఫిక్స్‌ల అర్థాలు ఇలా ఉంటాయి.

S (Service): సర్వీస్ మెసేజ్‌లు - ఇవి సాధారణంగా బ్యాంక్ ఖాతా నవీకరణలు, బ్యాలెన్స్ వివరాలు, లేదా సర్వీస్ సంబంధిత సమాచారాన్ని తెలియజేసే మెసేజ్‌లు. ఉదాహరణ: "మీ ఖాతాలో రూ.500 జమ చేయబడింది" అనే మెసేజ్.

T (Transactional): ట్రాన్సాక్షనల్ మెసేజ్‌లు - ఇవి యూపీఐ లావాదేవీలు, ఓటీపీలు, ఆర్డర్ కన్ఫర్మేషన్‌లు, లేదా ఇతర ఆర్థిక లావాదేవీలకు సంబంధించిన మెసేజ్‌లు. ఉదాహరణ: "మీ యూపీఐ లావాదేవీ రూ.1000 విజయవంతంగా పూర్తయింది" అనే మెసేజ్.

ఇతర సఫిక్స్‌లలో P (Promotional) మార్కెటింగ్ లేదా ప్రమోషనల్ మెసేజ్‌లను, G (Government) ప్రభుత్వ సంబంధిత సమాచారాన్ని సూచిస్తాయి. అయితే బ్యాంక్ ట్రాన్సాక్షన్ మెసేజ్‌లలో సాధారణంగా S, T మాత్రమే కనిపిస్తాయి.

• TRAI నిబంధనలు, ప్రాముఖ్యత

TRAI 2025లో అమలు చేసిన కొత్త నిబంధనల ప్రకారం.. బల్క్ ఎస్ఎంఎస్ ప్రొవైడర్లు సెండర్ ఐడీ, మెసేజ్ రకాన్ని స్పష్టంగా పేర్కొనాలి. ఈ నియమం మోసపూరిత మెసేజ్‌లను తగ్గించడానికి, కస్టమర్‌లకు లావాదేవీల స్వభావాన్ని సులభంగా అర్థం చేసుకునేలా చేయడానికి రూపొందించబడింది. ఉదాహరణకు HDFC బ్యాంక్ వంటి సంస్థలు కస్టమర్‌లకు నకిలీ మెసేజ్‌లను గుర్తించడం, అసలైన మెసేజ్‌లను వేరు చేయడం గురించి అవగాహన కల్పిస్తున్నాయి.

• మోసాల నుంచి రక్షణ

ఈ కోడ్‌లు కస్టమర్‌లకు మెసేజ్ యొక్క విశ్వసనీయతను తనిఖీ చేయడంలో సహాయపడతాయి. ఉదాహరణకు ఒక మెసేజ్ "VM-HDFCBK-T" గా వస్తే.. అది వొడాఫోన్ ముంబై నెట్‌వర్క్ ద్వారా HDFC బ్యాంక్ నుంచి పంపిన ట్రాన్సాక్షనల్ మెసేజ్ అని అర్థం. అయితే.. ప్రిఫిక్స్ లేదా సఫిక్స్ లేని మెసేజ్‌లు లేదా అసాధారణ సెండర్ ఐడీలు వచ్చినట్లయితే, అవి నకిలీవి కావచ్చు. బ్యాంకులు కస్టమర్‌లను ఇలాంటి మెసేజ్‌లలోని లింక్‌లను క్లిక్ చేయకుండా లేదా వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని పంచుకోకుండా జాగ్రత్త వహించమని సూచిస్తున్నాయి.