మేడారం ఒక జాతర కాదు.. స్మారక ఉత్సవం

మేడారం జాతర కేవలం ఒక మొక్కుల పండుగ మాత్రమే కాదు. అది వీరగాథ. సామ్రాజ్యవాదానికి వ్యతిరేకంగా, ప్రజల కోసం ప్రాణాలర్పించిన వీరవనితల స్మారక ఉత్సవం. 13వ శతాబ్దంలో కాకతీయ చక్రవర్తుల కాలంలో ఈ సంఘటన జరిగినట్లు చరిత్ర చెబుతున్నది. కరువు సమయంలో గిరిజనులు పన్నులు చెల్లించలేకపోవడంతో, కాకతీయ సేనలు మేడారంపై దాడి చేశాయి. తమ ఆత్మగౌరవం కోసం, గిరిజనుల హక్కుల కోసం సమ్మక్క, ఆమె భర్త పగిడిద్ద రాజు, కుమార్తె సారలమ్మ, కుమారుడు జంపన్న, అల్లుడు గోవిందరాజు యుద్ధం చేసి వీరమరణం పొందారు.

జంపన్న వాగు - రక్తపు రంగు కథ

మేడారం వెళ్ళే భక్తులందరూ ముందుగా జంపన్న వాగులో స్నానం చేస్తారు. యుద్ధంలో గాయపడిన సమ్మక్క కుమారుడు జంపన్న.. ఆ వాగులో పడి ప్రాణాలు వదిలాడన్నది పురాణగాథ. అతని రక్తం వల్ల ఆ వాగు ఎర్రగా మారిందని నమ్మకం. అందుకే దానికి 'జంపన్న వాగు' అని పేరు వచ్చింది. నేటికీ ఆ వాగు నీరు కొంచెం ఎరుపు రంగు ఛాయను కలిగి ఉండటం విశేషం.

‘బంగారం’ అంటే బెల్లం ఎందుకు?

అమ్మవార్లకు భక్తులు తమ బరువుకు తూగే బెల్లాన్ని (తులాభారం) సమర్పిస్తారు. దీనిని గిరిజన భాషలో ‘బంగారం’ అంటారు. గిరిజనులకు బెల్లం అత్యంత పవిత్రమైనది అంతే కాకుండా శక్తినిచ్చే ఆహారం. తమకు ఉన్నదానిలో అత్యంత విలువైనది అమ్మవారికి ఇస్తున్నామనే భావనతో బెల్లాన్ని బంగారంగా భావించి సమర్పిస్తారు.

దేవతల వివాహ వేడుక

జాతరలో మరో ప్రధాన ఆకర్షణ పగిడిద్ద రాజు-సమ్మక్కల కళ్యాణం. పగిడిద్ద రాజు (సమ్మక్క భర్త) చిహ్నాన్ని మెదక్ జిల్లా కొండాయి నుంచి కాలినడకన మేడారం తీసుకువస్తారు. గిరిజన సాంప్రదాయాల ప్రకారం వీరి వివాహ వేడుకను జాతరలో భాగంగా నిర్వహిస్తారు. ఇది రెండు ప్రాంతాల గిరిజన సంస్కృతులను కలిపే అద్భుతమైన ఘట్టం.

జాతర ప్రత్యేకతలు - కొన్ని ఆసక్తికరమైన నిజాలు

ఆసియాలోనే పెద్దది:: ఆసియాలోనే అతిపెద్ద గిరిజన జాతరగా దీనిని గుర్తిస్తారు.

విగ్రహాలు ఉండవు:: ఇక్కడ దేవతలకు విగ్రహాలు ఉండవు. కేవలం కుంకుమ భరిణెలు, వెదురు కర్రలను గద్దెలపై ప్రతిష్ఠిస్తారు.

ప్రభుత్వ గుర్తింపు:: 1996లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం దీనిని రాష్ట్ర పండుగగా ప్రకటించింది.

పోలీసుల గౌరవం:: సమ్మక్కను గద్దెపైకి తెచ్చేటప్పుడు పోలీసులు గాలిలోకి కాల్పులు జరిపి ప్రభుత్వ పరంగా అధికారిక గౌరవం (State Honours) సమర్పిస్తారు.

READ MORE .....

మేడారం జాతరలో రక్తంతో బలి హారతి