Artificial Blood : కృత్రిమ రక్తం డెవలప్ చేసిన శాస్త్రవేత్తలు.. 2030 నాటికి వినియోగంలోకి.. ఎలా తయారు చేశారు? ఎంత కాలం నిల్వ ఉంటుంది?.. ఫుల్ డిటెయిల్స్

దిశ, ఫీచర్స్ : జపాన్ సైంటిస్టులు ఆర్టిఫిషియల్ బ్లడ్ డెవలప్ చేశారు. నారా మెడికల్ యూనివర్సిటీలో ప్రొఫెసర్ హిరోమి సకాయ్ నేతృత్వంలోని పరిశోధకులు.. ఎక్స్‌పైర్ అయిన రక్తం నుంచి హిమోగ్లోబిన్‌ను ఉపయోగించి కృత్రిమ ఎర్ర రక్త కణాలను సృష్టించారు. ఇవి లిపిడ్ పొరలలో చుట్టబడి ఆక్సిజన్‌ను రవాణా చేస్తాయి. అన్ని రకాల బ్లడ్ గ్రూప్స్‌కు అనుకూలమైన ఈ కృత్రిమ రక్తం.. గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద రెండు సంవత్సరాల వరకు నిల్వ చేయవచ్చు. కాగా దాతల రక్తం ఒక నెల మాత్రమే రిఫ్రిజరేటెడ్ స్టోరేజ్ ఉంటుంది. 2025 మార్చిలో క్లినికల్ ట్రయల్స్ ప్రారంభం కాగా ఆరోగ్యవంతమైన పెద్దలపై 100-400 మి.లీ. మోతాదులతో భద్రత, సమర్థతను పరీక్షిస్తున్నారు. 2030 నాటికి ఆచరణాత్మక ఉపయోగం లక్ష్యంగా పనిచేస్తున్నారు. గడ్డకట్టడం వంటి దుష్ప్రభావాలు లేకపోవడంతో.. రక్త కొరత ఉన్న రిమోట్ ప్రాంతాల్లో అత్యవసర సంరక్షణను విప్లవాత్మకంగా మార్చవచ్చు.

కృత్రిమ రక్తం ప్రధాన లక్షణాలు

రూపకల్పన: హిమోగ్లోబిన్ వెసికల్స్ (HbVs) అని పిలువబడే ఈ కృత్రిమ ఎర్ర రక్త కణాలు... గడువు ముగిసిన రక్తం నుంచి హిమోగ్లోబిన్‌ను సంగ్రహించబడి, లిపిడ్ పొరలలో (ఫాస్ఫోలిపిడ్ వెసికల్స్) చుట్టబడతాయి. 225-285 నానోమీటర్ల వ్యాసంతో ఆక్సిజన్‌ను రవాణా చేసే సహజ ఎర్ర రక్త కణాల విధిని అనుకరిస్తాయి. ఈ వెసికల్స్‌ను పాలీథిలిన్ గ్లైకాల్ (PEG)తో కప్పి.. నిల్వ స్థిరత్వాన్ని మెరుగుపరుస్తారు.

సార్వత్రిక అనుకూలత: సహజ రక్తంలా కాకుండా.. ఈ కృత్రిమ కణాలకు బ్లడ్ టైప్ యాంటిజెన్‌లు లేవు. కాబట్టి అన్ని రకాల రక్తాలకు అనుకూలంగా ఉంటుంది. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో సమయం ఆదా చేసేందుకు అనుకూలత పరీక్షల అవసరాన్ని తొలగిస్తుంది.

నిల్వ ప్రయోజనాలు: ఈ కృత్రిమ రక్తం గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద రెండు సంవత్సరాలు, రిఫ్రిజరేటెడ్ పరిస్థితుల్లో ఐదు సంవత్సరాల వరకు నిల్వ చేయవచ్చు. దాతల ఎర్ర రక్త కణాలు ఒక నెల కంటే తక్కువ రిఫ్రిజరేషన్‌లో ఉంటాయి. ఈ విస్తృత షెల్ఫ్ లైఫ్ విపత్తు-సంభవ ప్రాంతాలు, రిమోట్ ప్రాంతాల్లో నిల్వ చేయడానికి అనువైనది.

భద్రతా లక్షణాలు: హిమోగ్లోబిన్ వైరస్ ఇనాక్టివేషన్, తొలగింపు ప్రక్రియల ద్వారా శుద్ధి చేయబడుతుంది. కృత్రిమ రక్తం వైరస్‌ల వంటి సంక్రమణ కారకాల నుంచి విముక్తంగా ఉంటుంది. రక్త మార్పిడి సంబంధిత సంక్రమణల గురించి ఆందోళనలను పరిష్కరిస్తుంది.

క్లినికల్ ట్రయల్స్

2025 మార్చిలో నారా మెడికల్ యూనివర్సిటీ 16 మంది ఆరోగ్యవంతమైన పెద్దలపై HbVs భద్రత, సమర్థతను పరీక్షించడానికి ఫేజ్ 1b క్లినికల్ ట్రయల్‌ను ప్రారంభించింది. ఈ ట్రయల్ 100 నుండి 400 మి.లీ. మోతాదులను 1-2.5 మి.లీ./నిమి రేటుతో ఇస్తుంది. దుష్ప్రభావాలు, జీవన లక్షణాలు, రక్త రసాయన శాస్త్రం, ఫార్మాకోకినెటిక్స్‌ను పర్యవేక్షిస్తుంది. 400 మి.లీ. మోతాదుతో ఎటువంటి ప్రతికూల ప్రభావాలు కనిపించకపోతే.. ట్రయల్ సమర్థత, భద్రతను మరింత మూల్యాంకనం చేస్తుంది. 2030 నాటికి ఆచరణాత్మక ఉపయోగం లక్ష్యంగా ఉంది.