స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం.. విద్యార్థులు కచ్చితంగా ఇవి తెలుసుకోవాల్సిందే!?

దిశ,వెబ్‌డెస్క్: దేశవ్యాప్తంగా నేడు(ఆగస్టు 15, 2025) 79వ స్వాతంత్య్ర దినోత్సవ వేడుకలు ఘనంగా జరుగుతున్నాయి. 1947 సంవత్సరంలో ఎందరో స్వాతంత్య్ర సమరయోధులు చేసిన కృషికి గానూ భారతదేశానికి స్వతంత్రం వచ్చింది. ఎందరో మహనీయుల త్యాగ ఫలితంగా మన దేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చింది కాబట్టి విద్యార్థులు, ప్రతి ఒక్కరూ స్వాతంత్య్ర దినోత్సవ చరిత్రకు సంబంధించిన విషయాలను తప్పకుండా తెలుసుకోవాలి.

స్వాతంత్య్ర దినోత్సవాన్ని ఎందుకు జరుపుకుంటారు?

భారతదేశంలో, బ్రిటిష్ పాలకుల ముగింపుకు గుర్తుగా స్వాతంత్య్ర దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు.

ఆగస్టు 15ను స్వాతంత్య్ర దినోత్సవంగా ఎందుకు జరుపుకుంటారు?

1947 ఆగస్టు 15న బ్రిటిష్ వలస దళాలు భారత గడ్డను విడిచిపెట్టడంతో భారత్‌కు స్వతంత్రం వచ్చింది. ఈ రోజునే దేశం స్వేచ్ఛగా ప్రకటించబడింది. భారతీయులకు స్వతంత్ర దేశాన్ని స్థాపించే అధికారాన్ని ఇచ్చినందున భారతదేశం ఆగస్టు 15ని స్వాతంత్య్ర దినోత్సవంగా జరుపుకుంటుంది.

భారత్‌లో స్వాతంత్య్ర దినోత్సవాన్ని ఎలా జరుపుకుంటారు?

దేశం అంతటా స్వాతంత్య్ర దినోత్సవాన్ని మువ్వన్నల జెండా ఎగురవేసి, కవాతు మరియు జాతీయ గీతాలాపనతో(జన గణ మన) జరుపుకుంటారు. ఢిల్లీలోని చారిత్రాత్మక ఎర్రకోటలో ప్రధానమంత్రి జెండా ఎగురవేత కార్యక్రమానికి నాయకత్వం వహిస్తారు. తర్వాత పోలీసులు మరియు సాయుధ దళాలు కవాతు నిర్వహిస్తున్నారు. దేశభక్తి ఉప్పొంగే విధంగా రాష్ట్ర రాజధానులలో కూడా సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి. అలాగే, పాఠశాలలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో జెండా ఎగురవేసే కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.

ప్రధానమంత్రి భారత జెండాను ఎక్కడ ఎగురవేస్తారు?

స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం సందర్భంగా భారత ప్రధానమంత్రి ఢిల్లీలోని ఎర్రకోటపై భారత త్రివర్ణ పతాకాన్ని ఎగురవేస్తారు.

ఇండియా, పాకిస్తాన్ విభజన స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం నాడు జరిగిందా?

దీనికి సమాధానం అవును అనే చెప్పాలి. ఎందుకంటే.. భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్ విభజన స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం నాడు జరిగింది. బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ ఆమోదించిన భారత స్వాతంత్య్ర చట్టం, 1947 ఆగస్టు 14-15 అర్ధరాత్రి నాటికి భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్ ఆధిపత్యాలను గుర్తించాలని ఆదేశించింది. 1947 ఆగస్టు 14 అర్ధరాత్రి బ్రిటిష్ ఇండియా భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్‌గా విభజించబడింది. ఇది భారతదేశ స్వాతంత్య్ర పోరాటంలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయి.

బ్రిటిష్ పాలన నుంచి భారత్ ఎలా స్వాతంత్య్ర పొందింది?

బ్రిటిష్ పాలన నుంచి భారతదేశం స్వాతంత్య్రం కోసం చేసిన పోరాటానికి మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వం వహించారు. ఆయన అహింసాయుత నిరసనలను నిర్వహించారు. స్వాతంత్య్ర ఉద్యమంలో ఇతర ప్రముఖ వ్యక్తులలో పాకిస్తాన్ వ్యవస్థాపకుడు, ఆల్ ఇండియా ముస్లిం లీగ్ నాయకుడు మహమ్మద్ అలీ జిన్నా మరియు భారతదేశం మొదటి ప్రధాన మంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ఉన్నారు.

స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం & గణతంత్ర దినోత్సవం మధ్య తేడా?

భారతదేశంలో స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం, గణతంత్ర దినోత్సవం వేర్వేరు తేదీల్లో జరుపుకుంటారు. గణతంత్ర దినోత్సవాన్ని జనవరి 26న జరుపుకుంటారు. స్వాతంత్య్ర దినోత్సవాన్ని ఆగస్టు 15 న జరుపుకుంటారు. భారతదేశ రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చిన రోజును గణతంత్ర దినోత్సవం గుర్తుచేస్తుంది. ఇది భారతదేశం ఒక సార్వభౌమ ప్రజాస్వామ్య గణతంత్ర రాజ్యంగా ప్రతీక. మరోవైపు, స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల త్యాగాలను గౌరవిస్తుంది. అలాగే, బ్రిటిష్ వలస పాలన నుంచి భారతదేశం విముక్తిని సూచిస్తుంది.

స్వాతంత్య్ర, గణతంత్ర జెండా ఎగురవేయడంలో తేడా?

స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం ఢిల్లీలోని ఎర్రకోట దగ్గర జరుగుతుంది. ఈరోజు ప్రధానమంత్రి ఎర్రకోటపై జెండాను ఎగరవేస్తారు. ఈసారి(2025) భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ జెండాను ఎర్రకోటపై ఎగరేస్తారు. ఈ ప్రక్రియను “Hoisting” అంటారు. జెండా మొదట కింద.. తాడుతో కట్టి ఉంటుంది. ఆ తర్వాత తాడును లాగి.. జెండాను పైకి తీసుకెళ్లి విప్పుతారు. దీంతో జెండా రెపరెపలాడుతుంది. ఇది మనకు స్వేచ్ఛను ఇచ్చిన పోరాటం, త్యాగాలను గుర్తు చేస్తుంది. అప్పటివరకూ మన జెండా పైకి ఎగరలేదు. మన జెండా స్థానంలో బ్రిటిష్ జెండా ఉండేది. దాన్ని తొలగించి.. మన జెండాను ఎగరేశారు. కాబట్టి.. దాన్ని కింద నుంచి పైకి ఎగరవేస్తారు. ఇది స్వేచ్ఛ పొందినట్లుగా చెప్పుకునే ప్రతీక.

గణతంత్ర దినోత్సవం జనవరి 26న న్యూ ఢిల్లీలోని కర్తవ్యపథ్‌లో జరుగుతుంది. ఆ రోజున రాష్ట్రపతి.. జాతీయ జెండాను ఎగరవేస్తారు. ఈ ప్రక్రియను “Unfurling” అంటారు. అంటే.. జెండా ముందే పైభాగంలో కట్టి ఉంటుంది. కింది నుంచి పైకి లాగాల్సిన అవసరం ఉండదు. రాష్ట్రపతి తాడు లాగగానే అది విప్పుకుంటుంది. ఇది స్వేచ్ఛ తర్వాత మనం స్వీయ పాలనకు తీసుకున్న రాజ్యాంగం, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థను స్మరించుకోవడాన్ని గుర్తుచేస్తోంది. అందుకే ఆల్రెడీ పైన ఉన్న జెండాను సింపుల్‌గా విప్పుకునేలా సెట్ చేస్తారు.