Union Budget 2025: బడ్జెట్ అంటే ఎందుకో మన్మోహనే గుర్తొస్తారు.. ఆ రోజు ఆయన అలా చేసి ఉండకపోతే!

దిశ, వెబ్ డెస్క్: Union Budget 2025: 1991 బడ్జెట్ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయిగా నిలిచింది. ఈ బడ్జెట్ 'ల్యాండ్‌మార్క్' అని నిరూపితమైంది. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను కొత్త శిఖరాలకు తీసుకెళ్లింది. ఆ బడ్జెట్ కు సంబంధించిన ప్రత్యేక విషయాలను తెలుసుకుందాం.

1991లో భారతదేశం తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. విదేశీ మారకద్రవ్య నిల్వలు వేగంగా క్షీణించడం వల్ల, దిగుమతి-ఎగుమతి సమతుల్యతను కొనసాగించడానికి దేశంలో తగినంత వనరులు లేవు. అలాంటి సమయంలో అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి డాక్టర్ మన్మోహన్ సింగ్, ప్రధాని పీవీ నరసింహారావు నాయకత్వంలో భారతదేశం చరిత్రాత్మక అడుగు వేసింది. ఈ చారిత్రాత్మక బడ్జెట్ 24 జూలై 1991న సమర్పించారు. ఇది భారతదేశ ఆర్థిక స్థితిని మెరుగుపరచడంలో సహాయపడటమే కాకుండా ఆర్థిక సరళీకరణ దిశలో దేశాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లింది.

మన్మోహన్ సింగ్ ఈ బడ్జెట్‌లో లైసెన్స్ రాజ్‌ను రద్దు చేయడంతో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త ఊపు వచ్చింది. అంతేకాదు విదేశీ పెట్టుబడిదారులకు తలుపులు తెరుచుకున్నాయి. దిగుమతి-ఎగుమతి విధానంలో కూడా ఎన్నో మార్పులు వచ్చాయి. కస్టమ్స్ సుంకాన్ని 220 శాతం నుండి 150 శాతానికి తగ్గించడం అనేది మమూలు విషయం కాదు. ఇది భారతదేశంలో విదేశీ పెట్టుబడులకు వాతావరణాన్ని సృష్టించింది. దీంతో విదేశీ మారకద్రవ్య నిల్వలు పెరిగి, భారత రూపాయి స్థిరీకరణకు దారితీసింది.

నేడు ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ కూడా బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టడంలో రికార్డులు సృష్టించారు. వరుసగా ఎనిమిదోసారి దేశ బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టిన తొలి మహిళా ఆర్థిక మంత్రిగా ఆమె నిలిచారు. 2020లో 2 గంటల 42 నిమిషాల పాటు సాగిన సుదీర్ఘ బడ్జెట్ ప్రసంగం ఆమె పేరిట మరో ముఖ్యమైన రికార్డు ఉంది.

1991 బడ్జెట్ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు 'యుగపు' క్షణం అని నిరూపించింది. డాక్టర్ మన్మోహన్ సింగ్ ఈ బడ్జెట్ దేశ ఆర్థిక దిశను మార్చడమే కాకుండా, దాని విస్తృత ప్రభావాలను నేటికీ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో చూడవచ్చు. ఈ బడ్జెట్ భారతదేశాన్ని ఒక కొత్త మార్గంలో తీసుకువెళుతుందని రుజువైంది. దాని ఫలితంగా దేశం తన ఆర్థిక స్థితిని మెరుగుపరచడంలో విజయం సాధించింది. బడ్జెట్ విత్ హ్యుమన్ సేఫ్ గా అభివర్ణించారు. తీవ్ర విమర్శల మధ్య కూడా ఎరువుుల, పెట్రోల్, ఎల్పీజీ ధరలు పెంపును సమర్థించారు మరోవైపు సొంత పార్టీ నేతల్లో వచ్చిన అసంత్రుప్తిని నాటి ప్రధాని నరసింహారావు గమనించి..ఆగస్టు 1న కాంగ్రెస్ పార్లమెంటరీ పార్టీ మీటింగ్ ఏర్పాటు చేశారు. ఎంపీలు తమ ఆహారం, అసంత్రుప్తిని బహిరంగంగా వెళ్లగక్కేందుకు అవకాశం ఇచ్చారు.

వాటిని మన్మోహన్ నేరుగా ఎదుర్కొని సమాధానం చెప్పేలా నరసింహారావును మౌనంగా ఉన్నారు. ఈ సమావేశం 2,3తేదీల్లో ఇది సుదీర్ఘంగా కొనసాగింది. వాటిల్లో కూడా ప్రధాని పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్బంగా మన్మోహన్ కేవలం మణిశంకర్ అయ్యర్, నాథూరామ్ మిర్ధా నుంచి మాత్రమే మద్దతు లభించింది. ఇది రాజీవ్ గాంధీ ఆకాంక్షలకు తగినట్లుగా ఉందని ఆనాడు అయ్యార్ అభివర్ణించారు. సభ్యులను శాంత పర్చేందుకు ఆనాడు మన్మోహన్ ఎరువుల ధరలను స్వల్పంగా తగ్గించారు. అయితే ఎల్పీజీ, పెట్రోలో ధరల్లో మాత్రం రాజీ పడలేదు. పీవీ-మన్మోహన్ జోడీ వ్యతిరేకతకు ఎదురీది దేశాన్ని సంక్షోభమనే సుడిగుండం నుంచి ఒడ్డుకు చేర్చారు.