నకిలీ మద్యం కట్టడికి ప్రభుత్వ చర్యలు

దిశ, వెబ్ డెస్క్ : ఏపీలో నకిలీ మద్యం విక్రయాలను పూర్తిగా అరికట్టేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అత్యంత కీలకమైన అడుగు వేసింది. నకిలీ మద్యం మాఫియాకు చెక్ పెట్టేలా 'లిన్' (LIN - Liquor Identification Number) పేరుతో సరికొత్త డిజిటల్ వ్యవస్థను తీసుకువస్తోంది. అందులో భాగంగా ప్రతి మద్యం సీసాకు ఒక ప్రత్యేక నెంబరును కేటాయించనుంది. దాని ద్వారా నకిలీ మద్యం, నాణ్యమైన మద్యం మధ్య బేధాలను గుర్తించే వీలు కల్పించనుంది. దాని వల్ల ప్రభుత్వ ఆదాయానికి నష్టం లేకుండా ఉండడంతో పాటు కల్తీ మద్యం వల్ల ప్రజల ప్రాణాలకు ముప్పు వాటిల్లే ప్రమాదం తప్పుతుందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.

​ప్రతి సీసాకు ఒక ప్రత్యేక నెంబర్ (LIN)

​ఇప్పటివరకు మద్యం బ్యాచ్‌లకు మాత్రమే క్యూఆర్ కోడ్ (QR Code) ఉండేది. అంటే ఒకే బ్యాచ్‌లో తయారైన వేల సీసాలకు ఒకే కోడ్ ఉండేది. దీనివల్ల నకిలీ మద్యం బాటిళ్లను గుర్తించడం కష్టంగా ఉండేది. కానీ కొత్తగా తీసుకురానున్న LIN విధానంలో ప్రతి మద్యం బాటిల్‌కు ఒక విశిష్టమైన (Unique) 18 అంకెల సంఖ్యను కేటాయిస్తారు. ఈ నంబర్‌లో బ్రాండ్ పేరు, బ్యాచ్ నంబర్, తయారీ తేదీ, తయారైన సమయం (గంటలు, నిమిషాలు, సెకన్లతో సహా) నిక్షిప్తమై ఉంటాయి. ఒకవేళ ఒకే నంబర్‌తో ఉన్న రెండు సీసాలు కనిపిస్తే, వాటిలో ఒకటి నకిలీదని వినియోగదారులు కూడా సులభంగా కనిపెట్టవచ్చు.

​'ఏపీ ఎక్సైజ్ సురక్షా' యాప్

​ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ఇప్పటికే 'ఏపీ ఎక్సైజ్ సురక్షా' (AP Excise Suraksha) మొబైల్ యాప్‌ను ప్రారంభించారు. మద్యం దుకాణాలు, బార్లలో విక్రయించే ప్రతి సీసాను విక్రేతలు తప్పనిసరిగా ఈ యాప్ ద్వారా స్కాన్ చేయాలని ఆదేశించారు. మద్యం సేవించేవారు కూడా గూగుల్ ప్లే స్టోర్ నుంచి ఈ యాప్ డౌన్‌లోడ్ చేసుకుని, తాము కొన్న బాటిల్ అసలుదా లేక నకిలీదా అని క్షణాల్లో సరిచూసుకోవచ్చు. అంతేకాకుండా ప్రతి బాటిల్ ఏ దుకాణానికి కేటాయించబడిందో జియో ట్యాగింగ్ ద్వారా అధికారులు ట్రాక్ చేస్తారు. దీనివల్ల ఒక ప్రాంతం మద్యం మరొక చోట అమ్మడం లేదా 'బెల్ట్ షాపులకు' తరలించడం అసాధ్యం అవుతుందని అధికారులు చెబుతున్నారు.

​కఠిన నిబంధనలు - లైసెన్స్ రద్దు

​ప్రభుత్వం మద్యం దుకాణాల యజమానులకు కొన్ని కఠిన ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఆ ఆదేశాల ప్రకారం ప్రతి దుకాణం ముందు "ఇక్కడ అమ్మే మద్యం నాణ్యమైనదని క్యూఆర్ కోడ్ ద్వారా ధృవీకరించాం" అని బోర్డులు పెట్టాల్సి ఉంటుంది. ప్రతిరోజూ విక్రయించిన మద్యం వివరాలు, బ్యాచ్ నంబర్లు 'డైలీ లిక్కర్ జెన్యూన్‌నెస్ రిజిస్టర్'లో నమోదు చేయాలి. తనిఖీల్లో ఎక్కడైనా నకిలీ మద్యం దొరికితే వెంటనే సదరు షాపు లైసెన్స్‌ను రద్దు చేయడంతో పాటు కఠిన క్రిమినల్ చర్యలు తీసుకుంటామని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.

ఫిర్యాదుకూ ఒక నెంబర్

నకిలీ మద్యం విక్రయాలను గుర్తిస్తే ఆ విషయమై ఫిర్యాదు చేయడానికి 14405 టోల్ ఫ్రీ నంబర్, వాట్సాప్ హెల్ప్‌లైన్లను ప్రభుత్వం అందుబాటులోకి తెచ్చింది. ఈ కొత్త విధానం వల్ల నకిలీ మద్యం వల్ల కలిగే ప్రాణనష్టాన్ని నివారించవచ్చని, అలాగే ప్రభుత్వ ఆదాయానికి గండి పడకుండా పారదర్శకత పెరుగుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.