కరువుసీమకు ఫెర్రర్ తాత తెచ్చిన అక్షయపాత్ర.. "RTD"

దిశ, వెబ్ డెస్క్ : భారతదేశంలోని అత్యంత కరువు పీడిత జిల్లాల్లో ఒకటైన అనంతపురంలో 'ఆర్డీటీ' (Rural Development Trust - RDT) అనేది కేవలం ఒక స్వచ్ఛంద సంస్థ పేరు మాత్రమే కాదు, రాయలసీమ ప్రజల పాలిట ఒక ఆత్మబంధువు. ఒక విదేశీయుడు, వేల మైళ్ల దూరం నుండి వచ్చి, స్థానిక భాషా సంస్కృతులతో మమేకమై, ఇక్కడి అట్టడుగు వర్గాల జీవితాల్లో వెలుగులు నింపిన గాథ ప్రపంచ సేవా చరిత్రలోనే అరుదైనది. నిస్వార్థ సేవకు, నిరంతర కృషికి నిలువెత్తు నిదర్శనమైన విన్సెంట్ ఫెర్రర్ స్థాపించిన ఈ సామ్రాజ్యం, ఎదుర్కొన్న రాజకీయ ఒత్తిళ్లు, సాధించిన విజయాలు, నేటి సవాళ్ల గురించి లోతుగా పరిశీలిద్దాం.

విన్సెంట్ ఫెర్రర్ : తరిమేసిన మహారాష్ట్ర.. ఇందిరాగాంధీ సలహా

విన్సెంట్ ఫెర్రర్ ప్రస్థానం మహారాష్ట్రలోని మన్మాడ్ ప్రాంతంలో 1950వ దశకంలో ప్రారంభమైంది. ఒక జెసూట్ మిషనరీగా అక్కడికి వచ్చిన ఫెర్రర్, కేవలం ప్రార్థనలకే పరిమితం కాకుండా రైతుల కష్టాలను తీర్చడమే అసలైన సేవ అని నమ్మారు. 'మల్టిపుల్ వెల్స్' ప్రాజెక్ట్ ద్వారా వేలాది బావులను తవ్వించి, రైతులకు వడ్డీ వ్యాపారుల కోరల నుండి విముక్తి కలిగించారు. అయితే ఆయనకు పెరుగుతున్న ప్రజాదరణను చూసి ఓర్వలేని స్థానిక భూస్వాములు, రాజకీయ నాయకులు ఆయనపై మతమార్పిడి ఆరోపణలు మోపారు. 1968లో అప్పటి మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆయనను దేశం విడిచి వెళ్లాలని ఆదేశించింది. కానీ ఆయన సేవలను పొందిన 30 వేల మంది రైతులు మన్మాడ్ నుంచి ముంబై వరకు పాదయాత్ర చేసి, ఫెర్రర్ కు తమ మద్దతు తెలిపారు. విన్సెంట్ ఫెర్రర్ ను దేశం నుంచి పంపించి వేస్తె తమను కూడా పంపించి వేయమని భారీ ఆందోళన చేసారు. ఈ ఉదంతం అప్పటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ వరకూ చేరింది. ఆమె ఫెర్రర్ నిస్వార్థతను గుర్తించి, ఆయనను కొన్ని రోజులు విదేశాలకు వెళ్లి రమ్మని కోరి, తిరిగి వచ్చిన తర్వాత భారతదేశంలోనే అత్యంత వెనుకబడిన అనంతపురం జిల్లాలో సేవలు ప్రారంభించమని సూచించారు. అలా 1969లో ఒక పాత జీపు, కేవలం కొన్ని వందల రూపాయలతో ఫెర్రర్ అనంతపురంలో అడుగుపెట్టారు.

చేతులు చాచిన అనంతపూర్.. RDT సేవా విప్లవం

అనంతపురంలో అడుగుపెట్టిన మొదట్లో ఫెర్రర్‌కు అనేక సవాళ్లు ఎదురయ్యాయి. ఇక్కడ కూడా ఆయనను అనుమానంగానే చూశారు. కానీ, ఆయన తన భార్య అన్నే ఫెర్రర్‌తో కలిసి క్షేత్రస్థాయిలో పని చేయడం మొదలుపెట్టారు. కుల వివక్ష, పేదరికం, కరువుతో అల్లాడుతున్న దళిత, గిరిజన గూడాల్లోకి వెళ్లి వారి పిల్లలకు విద్యను అందించడం ప్రారంభించారు. ఆరంభంలో కేవలం విద్యతో మొదలైన RDT ప్రస్థానం, క్రమంగా ఆరోగ్యం, గృహనిర్మాణం, వ్యవసాయం, మహిళా సాధికారత వంటి రంగాలకు విస్తరించింది. లక్షలాది మంది రైతులకు భూగర్భ జలాల పెంపుదలపై అవగాహన కల్పించడంతో పాటు, వేలాది నిరుపేద కుటుంబాలకు పక్కా ఇళ్లను నిర్మించి ఇచ్చారు. ముఖ్యంగా ఈ ఇళ్లను మహిళల పేరు మీదనే రిజిస్టర్ చేయడం ద్వారా అప్పట్లోనే మహిళా ఆత్మగౌరవానికి పెద్దపీట వేశారు. 'ఫెర్రర్ తాత' అని అందరూ ప్రేమగా పిలుచుకునే స్థాయికి ఆయన ఇక్కడి ప్రజలతో కలిసిపోయారు.

నిరుపేదల ప్రాణవాయువు.. విద్య, వైద్యం

RDT సాధించిన అతిపెద్ద విజయాల్లో ఒకటి 'బత్తలపల్లి ఆసుపత్రి' నిర్మాణం. కనీస వైద్య సదుపాయాలు లేని ఆ రోజుల్లో, అత్యాధునిక సౌకర్యాలతో కూడిన ఆసుపత్రిని నిర్మించి, నిరుపేదలకు ఉచితంగా, కొంతమందికి నామమాత్రపు ధరకే వైద్యం అందించడం ప్రారంభించారు. నేడు ఈ ఆసుపత్రి కోవిడ్ వంటి విపత్కర పరిస్థితుల్లో వేలాది మంది ప్రాణాలను కాపాడింది. హెచ్‌ఐవీ బాధిత గర్భిణీలకు ప్రత్యేక వైద్య సేవలు అందించడంలో ఈ సంస్థ అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందింది. విద్యారంగంలో, గిరిజన పిల్లల కోసం ప్రత్యేక వసతి గృహాలు, పాఠశాలలు నిర్మించి, వారిని ఉన్నత చదువుల వైపు నడిపించారు. ముఖ్యంగా దివ్యాంగుల (Specially Abled) కోసం RDT ఏర్పాటు చేసిన శిక్షణా కేంద్రాలు ప్రపంచ స్థాయి నాణ్యతను కలిగి ఉన్నాయి. ఇక్కడి నుండి శిక్షణ పొందిన ఎంతో మంది నేడు సమాజంలో గౌరవప్రదమైన స్థానాల్లో స్థిరపడ్డారు.

క్రీడలు.. ప్రపంచ వేదికపై అనంతపురం

అనంతపురం వంటి వెనుకబడిన జిల్లాలో అంతర్జాతీయ స్థాయి క్రీడా వసతులు (Anantapur Sports Village) ఉండటం వెనుక RDT కృషి ఎనలేనిది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని క్రీడాకారుల ప్రతిభను గుర్తించి, వారికి క్రికెట్, హాకీ, ఫుట్‌బాల్, టెన్నిస్ వంటి క్రీడల్లో అత్యుత్తమ శిక్షణ ఇస్తున్నారు. స్పెయిన్‌కు చెందిన ప్రసిద్ధ టెన్నిస్ క్రీడాకారుడు రాఫెల్ నాదల్ కూడా RDT తో కలిసి ఒక టెన్నిస్ అకాడమీని ఇక్కడ స్థాపించడం విశేషం. గ్రామీణ పిల్లలు కేవలం పొలాల్లో పని చేసేవారే కాదు, వారు ప్రపంచ వేదికపై మెరవగలరని RDT నిరూపించింది.

విన్సెంట్ ఫెర్రర్ మరణం.. భారీ అంతిమ యాత్ర

తొమ్మిది పదుల వయస్సులో కూడా విశ్రాంతి ఎరుగకుండా పనిచేసిన విన్సెంట్ ఫెర్రర్, జూన్ 19, 2009న కన్నుమూశారు. పక్షవాతం, వృద్ధాప్య సమస్యలతో బాధపడుతున్న ఆయనను కాపాడటానికి వైద్యులు చేసిన ప్రయత్నాలు ఫలించలేదు. ఆయన మరణవార్త విన్న అనంతపురం జిల్లా దుఃఖసాగరంలో మునిగిపోయింది. 10 కిలోమీటర్ల కంటే పొడవుగా సాగిన ఆయన భారీ అంతిమ యాత్రకు లక్షలాది మంది స్వచ్ఛందంగా తరలివచ్చారు. ప్రజలు తమ సొంత తాతను కోల్పోయినట్లుగా ఏడ్చారు. ఆయన కోరిక మేరకే బత్తలపల్లి ఆసుపత్రి ప్రాంగణంలోనే ఆయనను ఖననం చేశారు. నేటికీ వేలాది మంది భక్తులు ఆ సమాధిని దర్శించుకుని, ఆయనను ఒక దైవంగా పూజిస్తారు.

వరించిన అవార్డులు.. నోబెల్ శాంతి బహుమతికి నామినేట్

విన్సెంట్ ఫెర్రర్ చేసిన సేవా కార్యక్రమాలకు గానూ.. 1974లో ఆసియా ఖండంలో 'ఆసియా నోబెల్ ప్రైజ్'గా భావించే రామన్ మెగసెసే అవార్డు (Ramon Magsaysay Award) వరించింది. అంతేకాదు 1998లో స్పెయిన్ దేశంలో అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన అవార్డు అయిన ప్రిన్స్ ఆఫ్ ఆస్టురియాస్ అవార్డుతోపాటు, ఫెర్రర్ మరణాంతరం 2010లో నోబెల్ శాంతి బహుమతి కోసం ఆయన పేరును ప్రతిపాదించారు. రామన్ మెగేసెసే అవార్డు అందుకుంటూ.. "సేవ అనేది ఒకరికి మనం చేసే ఉపకారం కాదు, అది తోటి మనిషి పట్ల మన బాధ్యత" అని చాటిచెప్పారు. ఈ పురస్కారం ద్వారా లభించిన నగదు బహుమతిని కూడా ఆయన తన సొంతానికి వాడుకోకుండా, అనంతపురంలో కొత్తగా నిర్మిస్తున్న పాఠశాలలు, ఆసుపత్రుల కోసం వెచ్చించి తన నిస్వార్థతను చాటుకున్నారు. ఈ అవార్డు రాకతో RDT సంస్థకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు లభించడమే కాకుండా, స్పెయిన్ వంటి దేశాల నుండి విరాళాలు వెల్లువెత్తడానికి మార్గం సుగమమైంది. కేవలం ఒక వ్యక్తిగా మొదలై, ఒక వ్యవస్థగా ఎదిగి, లక్షలాది మంది జీవితాల్లో వెలుగులు నింపిన ఫెర్రర్ కృషికి ఈ 'మెగసెసే' అవార్డు ఒక చిన్న గుర్తింపు మాత్రమే అని సీమ ప్రజలు భావిస్తారు.

ఆగని ఫెర్రర్ ఆశయాలు

ఫెర్రర్ మరణం తర్వాత సంస్థ భవిష్యత్తుపై అప్పట్లో ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి. కానీ, ఆయన భార్య అన్నే ఫెర్రర్, కుమారుడు మొంచో ఫెర్రర్ అత్యంత సమర్థవంతంగా బాధ్యతలను స్వీకరించారు. అన్నే ఫెర్రర్ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్‌గా వ్యూహాత్మక నిర్ణయాలు తీసుకుంటుండగా, మొంచో ఫెర్రర్ ప్రోగ్రామ్ డైరెక్టర్‌గా క్షేత్రస్థాయిలో ప్రజలతో మమేకమై పనులను పర్యవేక్షిస్తున్నారు. తండ్రి అందించిన క్రమశిక్షణ, సేవా దృక్పథాన్ని వీరు కొనసాగిస్తున్నారు. స్థానిక వాలంటీర్లతో కూడిన బలమైన నెట్‌వర్క్ ద్వారా గ్రామ కమిటీలు పనిచేస్తున్నాయి, తద్వారా ప్రతి పైసా నిజమైన బాధితుడికి అందేలా చూస్తున్నారు.

FCRA నిధుల నిలిపివేత.. నిలిచిన సేవలు

2023లో కేంద్ర ప్రభుత్వం RDT కి సంబంధించిన FCRA (Foreign Contribution Regulation Act) లైసెన్స్‌ను నిలిపివేయడం సంస్థకు ఒక పెద్ద కుదుపుగా మారింది. నిధుల వినియోగంలో పారదర్శకత లోపించిందని, నిబంధనల ఉల్లంఘన జరిగిందని కేంద్ర హోమ్ మంత్రిత్వ శాఖ ఆరోపించింది. విదేశాల నుండి వస్తున్న వందల కోట్ల రూపాయల విరాళాలు నిలిచిపోవడంతో ఆసుపత్రుల నిర్వహణ, ఉచిత పథకాల అమలు కష్టతరంగా మారింది. అయితే, RDT యాజమాన్యం ఈ ఆరోపణలను తోసిపుచ్చింది. తాము దశాబ్దాలుగా పారదర్శకంగా ఆడిటింగ్ చేయించుకుంటున్నామని, ప్రభుత్వానికి అవసరమైన అన్ని వివరణలు ఇచ్చామని పేర్కొంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రత్యేక విజ్ఞప్తితో ఎట్టకేలకు కేంద్రప్రభుత్వం FCRA లైసెన్స్ పునరుద్ధరిస్తూ ఉత్తర్వులు విడుదల చేయడంతో సీమ ప్రజలే కాదు ఏపీ మొత్తం హర్షం వ్యక్తం చేసింది. మరింత కొత్త శక్తితో మరిన్ని సేవా కార్యక్రమాలకు నడుం బిగిస్తామని ఫెర్రర్ భార్య, కుమారుడు వెల్లడించారు.

నిస్వార్థ సేవకు మరణం లేదు

విన్సెంట్ ఫెర్రర్ అనంతపురంలో నాటిన సేవా బీజం నేడు ఒక మహా వృక్షమై కోట్లాది మందికి నీడను ఇస్తోంది. రాజకీయ ఒత్తిళ్లు, నిధుల కొరత వంటి తాత్కాలిక అవరోధాలు ఎదురైనా, లక్షలాది మంది ప్రజల దీవెనలు ఉన్నంత కాలం RDT వంటి సంస్థలు చెక్కుచెదరవు. "మనుషులుగా మనం ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకోవడం తప్ప ఏమీ చేయలేం" అన్న ఫెర్రర్ మాటలు నేటికీ ఆదర్శప్రాయం. అనంతపురం గడ్డపై ఆయన వేసిన ముద్ర చెరిగిపోనిది. నిరుపేదల కన్నీళ్లు తుడుస్తున్నంత కాలం విన్సెంట్ ఫెర్రర్ ఆశయాలు సజీవంగానే ఉంటాయి.