మహిళలకే క'న్నీటి' కష్టాలు: ప్రపంచ నీటి దినోత్సవంపై ప్రత్యేక కథనం

దిశ, వెబ్ డెస్క్ : నీరు.. జీవకోటికి ప్రాణాధారం. భూమిపై జీవం పుట్టిందే నీటిలో. కానీ నేడు అదే నీరు మనిషికి అందని ద్రాక్షలా మారుతోంది. "తదుపరి ప్రపంచ యుద్ధం గనుక వస్తే, అది నీటి కోసమే జరుగుతుంది" అన్న మేధావుల మాటలు అక్షర సత్యాలుగా మారే రోజులు రానున్నాయి. ఈ క్రమంలో నేటి ప్రపంచ నీటి దినోత్సవం సందర్భంగా అసలు మన భూమిపై ఉన్న నీటి పరిస్థితి ఏమిటి? ఏయే ఖండాలు నీటి ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నాయి? మహిళలపై ఈ భారం ఎంత పడుతోంది? అనే అంశాలను లోతుగా పరిశీలిద్దాం.

భూమిపై నీటి లభ్యత.. అంకెల భ్రమ

భూమి ఉపరితలంలో 71% నీటితో నిండి ఉంది కాబట్టి మనకు నీటి కొరత లేదని అనుకోవడం ఒక పెద్ద భ్రమ. భూమిపై ఉన్న మొత్తం నీటిలో 97% సముద్రాల్లో ఉన్న ఉప్పునీరే. ఇది తాగడానికి, వ్యవసాయానికి, పారిశ్రామిక అవసరాలకు ఏమాత్రం పనికిరాదు. మిగిలిన 3% మంచి నీరు (Freshwater) అయినప్పటికీ, అందులో 2% ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాల్లో మంచు గడ్డల (Glaciers) రూపంలో గడ్డకట్టి ఉంది. అంటే, ప్రపంచంలోని 800 కోట్ల జనాభాకు అందుబాటులో ఉన్నది కేవలం 1% కంటే తక్కువ నీరు మాత్రమే. ఈ కొద్దిపాటి నీరే నదులు, సరస్సులు, భూగర్భ జలాల రూపంలో మనకు లభిస్తోంది. అయినప్పటికీ ప్రపంచ జనాభాలో ముప్పావువంతు నీటికోసం అల్లాడుతున్నారు. అందులోనూ నీటి ఇక్కట్లు ఎదుర్కొనేది మహిళలే ఉండటం విషాదం.

నీళ్ళు మోయడానికే 25 కోట్ల గంటలు

నీటి కొరత అనేది కేవలం పర్యావరణ సమస్య మాత్రమే కాదు, ఇది ఒక తీవ్రమైన సామాజిక సమస్య. ముఖ్యంగా వెనుకబడిన, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో నీటి సేకరణ బాధ్యత 70% పైగా మహిళలు, బాలికలదే. ఐక్యరాజ్యసమితి గణాంకాల ప్రకారం.. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మహిళలు కేవలం నీటి కోసం నడవడానికి, సేకరించడానికి 25 కోట్ల గంటలు వెచ్చిస్తున్నారు. ఇది వారి ఉత్పాదకతను తీవ్రంగా దెబ్బతీయడమే కాకుండా, వారిని పేదరికం నుండి బయటపడకుండా చేస్తోంది. నీటి కోసం మైళ్ల దూరం నడవాల్సి రావడం వల్ల లక్షలాది మంది బాలికలు పాఠశాలలకు వెళ్లలేకపోతున్నారు. ఇది వారి భవిష్యత్తును అంధకారంలోకి నెట్టేస్తోంది. తలపై బరువైన నీటి బిందెలను మోయడం వల్ల వయసు పైబడకముందే వెన్నెముక, కీళ్ల నొప్పులతో మహిళలు బాధపడుతున్నారు.

ఏడు ఖండాలు - భయంకర వాస్తవాలు

ప్రతి ఖండం తనదైన రీతిలో నీటి సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. వీటిని నిశితంగా గమనిస్తే పరిస్థితి ఎంత విషమంగా ఉందో అర్థమవుతుంది:

ఆఫ్రికా.. సమయమే ప్రాణం

సహారా ఎడారి ప్రాంత దేశాల్లో మహిళలు నీటి కోసం రోజుకు సగటున 6 కిలోమీటర్లు నడుస్తారు. ఇక్కడ నీటి కొరత వల్ల సంభవించే వ్యాధులతో ప్రతి ఏటా లక్షలాది మంది మరణిస్తున్నారు.

ఆసియా.. జనాభా ఒత్తిడి

ప్రపంచ జనాభాలో 60% మంది ఆసియాలోనే ఉన్నారు. కానీ ఇక్కడ లభించే మంచి నీరు కేవలం 36% మాత్రమే. చైనా, ఇండియా వంటి దేశాల్లో భూగర్భ జలాలు ప్రమాదకర స్థాయికి పడిపోయాయి. 2030 నాటికి భారతదేశంలో నీటి డిమాండ్, సరఫరా కంటే రెట్టింపు అయ్యే అవకాశం ఉంది.

ఉత్తర అమెరికా.. అతి వినియోగం

ఒక సగటు అమెరికన్ కుటుంబం రోజుకు 1100 లీటర్ల నీటిని వాడుతుంది. ఇది ప్రపంచ సగటు కంటే చాలా ఎక్కువ. ఇక్కడ భూగర్భ జలాల తోడకం వల్ల భూమి కుంగిపోవడం(Sink Holes) వంటి సమస్యలు మొదలయ్యాయి.

దక్షిణ అమెరికా.. అమెజాన్ ఉన్నా అగచాట్లే

ప్రపంచంలోనే అత్యధిక మంచినీరు, అతిపెద్ద అమెజాన్ నది ఉన్న ఖండమే అయినప్పటికీ, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నది అమెజాన్ ఇక్కడే ఉన్నప్పటికీ, బ్రెజిల్‌లోని అతిపెద్ద నగరం సావో పాలో (Sao Paulo) 2015లో పూర్తిగా నీరు అయిపోయి 'డే జీరో'కు చేరువగా వెళ్లి.. ఇప్పటికీ తాగు నీటి కోసం అల్లాడుతోంది.

యూరప్.. పారిశ్రామిక కాలుష్యం

యూరప్‌లో నీటి లభ్యత ఉన్నప్పటికీ, పారిశ్రామిక వ్యర్థాల వల్ల నదులు కలుషితం అవుతున్నాయి. సగం కంటే ఎక్కువ యూరోపియన్ నగరాలు తమ భూగర్భ జలాలను పునరుద్ధరణ సామర్థ్యం కంటే వేగంగా వాడుతున్నాయి.

ఆస్ట్రేలియా.. పొడి ఖండం

ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యంత పొడిగా ఉండే (Driest) నివాస ఖండం. ఇక్కడ గత దశాబ్దంలో వచ్చిన 'మిలీనియం కరువు' వల్ల కొన్ని నగరాల్లో తోటలకు నీరు పెట్టడం, కార్లు కడగడంపై నిషేధం విధించారు.

అంటార్కిటికా.. కరుగుతున్న నీటి నిధి

ప్రపంచంలోని 70% తీపి నీరు ఇక్కడే మంచు రూపంలో ఉంది. గ్లోబల్ వార్మింగ్ వల్ల ఈ మంచు కరిగి సముద్రంలో కలుస్తోంది. దీనివల్ల సముద్ర మట్టాలు పెరగడమే తప్ప, మనకు తాగడానికి నీరు లభించడం లేదు.

నీటి వినియోగం.. చేదు నిజాలు

మనం నిత్యం వాడే వస్తువుల వెనుక ఎంత నీరు దాగి ఉందో తెలిస్తే మీరు ఆశ్చర్యపోతారు. దీనినే 'వర్చువల్ వాటర్' (Virtual Water) అంటారు.

కాటన్ టీ-షర్ట్: ఒక కాటన్ టీ-షర్ట్ తయారీకి సుమారు 2,700 లీటర్ల నీరు అవసరం. అంటే ఒక మనిషి 3 ఏళ్ల పాటు తాగే నీటిని మనం ఒక్క షర్టు కోసం ఖర్చు చేస్తున్నాం.

కాఫీ: ఒక కప్పు కాఫీ తాగడం అంటే, ఆ కాఫీ గింజల సాగు నుండి మీ కప్పులోకి వచ్చే వరకు సుమారు 140 లీటర్ల నీటిని ఖర్చు చేసినట్లు లెక్క.

స్మార్ట్‌ఫోన్: ఒక స్మార్ట్‌ఫోన్ తయారీకి దాదాపు 12,000 లీటర్ల నీరు అవసరమని అంచనా.

లీకేజీ: మీ ఇంట్లో ఒక కుళాయి నుండి సెకనుకు ఒక చుక్క నీరు కారుతున్నా.. అది ఏడాదికి 11,000 లీటర్ల వృధాకు సమానం.

వంగిపోతున్న భూ భ్రమణ అక్షం

ఇది అత్యంత షాకింగ్ విషయం. శాస్త్రవేత్తల పరిశోధన ప్రకారం, మానవాళి భూగర్భం నుండి ఎంత భారీగా నీటిని తోడేసిందంటే, దాని ప్రభావంతో భూమి యొక్క భ్రమణ అక్షం (Axis of Rotation) సుమారు 80 సెంటీమీటర్లు తూర్పు వైపుకు వంగింది. అంటే మనం భూమి యొక్క సమతుల్యతనే మార్చేస్తున్నాం. ఇది రాబోయే శతాబ్దంలో భారీ భౌగోళిక, వాతావరణ మార్పులకు కూడా దారితీస్తోంది.

సైలెంట్ కిల్లర్.. కలుషిత నీరు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ఏటా యుద్ధాల వల్ల చనిపోయే వారి కంటే, కలుషిత నీరు తాగడం వల్ల వచ్చే వ్యాధులతో చనిపోయే వారే ఎక్కువ అని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.

శిశు మరణాలు

ప్రతి 2 నిమిషాలకు ఒక చిన్నారి కలుషిత నీటి వల్ల వచ్చే విరేచనాలతో ప్రాణాలు కోల్పోతోంది.

విషపూరిత రసాయనాలు

దాదాపు 14 కోట్ల మంది ప్రజలు ఆర్సెనిక్, ఫ్లోరైడ్ వంటి విష రసాయనాలు కలిసిన నీటిని తాగుతున్నారు. ఇది క్యాన్సర్, ఎముకల వ్యాధులకు కారణమవుతోంది.

మానవుని తక్షణ బాధ్యతలేంటీ?

ముంచుకొస్తున్న ముప్పు నుండి తప్పించుకోవడానికి మనం తక్షణమే చర్యలు తీసుకోవాలి. ముందుగా మన ఇంటిపై పడే ప్రతి వర్షపు చుక్కను భూమిలోకి పంపాలి. దీంతో భూగర్భ జలాలు కొద్దికొద్దిగా పెరుగుతాయి. బ్రష్ చేసేటప్పుడు, స్నానం చేసేటప్పుడు కుళాయిని అనవసరంగా వదిలి పెట్టకుండా నీటిని పొదుపుగా వాడాలి. చెరువులు, నదుల్లో ప్లాస్టిక్, వ్యర్థాలను పారవేయకుండా నీటి కాలుష్యాన్ని కట్టడి చేయాలి. ప్రతి మనిషి తనవంతుగా ప్రతి ఏటా కనీసం 10 మొక్కలైనా నాటితే క్రమంగా చెట్లు పెరగడం వల్ల భూగర్భ జలాలు పెరుగి, వర్షాలు సమృద్ధిగా కురుస్తాయి.

నీరు ప్రకృతి మనకిచ్చిన ఉచిత వరం కాదు, అది ఒక బాధ్యత. మనం ఇప్పుడే అప్రమత్తం కాకపోతే, మన తరువాతి తరాలకు బంగారాన్ని ఇవ్వగలం కానీ తాగడానికి గుక్కెడు నీటిని ఇవ్వలేం. "జలమే జీవం - నీటిని పొదుపు చేయండి, జీవాన్ని కాపాడండి."