తీస్తా నది పునరుద్ధరణలో చైనా సహాయం కోరిన బంగ్లాదేశ్.. భారత్ - బంగ్లా మధ్య మరో కొత్త వివాదం!
దక్షిణాసియా భౌగోళిక రాజకీయాల్లో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. తీస్తా నది పునరుద్ధరణ ప్రాజెక్ట్ కోసం బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం చైనా సహాయాన్ని కోరింది.
దిశ, వెబ్ డెస్క్ : దక్షిణాసియా భౌగోళిక రాజకీయాల్లో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. తీస్తా నది సమగ్ర పునరుద్ధరణ ప్రాజెక్ట్ (TRCMRP) కోసం బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం చైనా సహాయాన్ని కోరింది. మే 7న బీజింగ్లో జరిగిన సమావేశంలో బంగ్లాదేశ్ విదేశాంగ మంత్రి డాక్టర్ ఖలీలుర్ రహమాన్, చైనా విదేశాంగ మంత్రి వాంగ్ యీతో ఈ మేరకు చర్చలు జరిపారు. ఈ పరిణామం భారత్ - బంగ్లాదేశ్ మధ్య ఉన్న దశాబ్దాల నాటి తీస్తా జలాల వివాదానికి మరోసారి తెరలేపింది.
ప్రాజెక్ట్ నేపథ్యం..
తీస్తా నది బంగ్లాదేశ్లోని ఉత్తర ప్రాంతాలకు ప్రధాన నీటి వనరు. వేసవిలో నీటి ఎద్దడి, వర్షాకాలంలో వరదల సమస్యను పరిష్కరించడానికి బంగ్లాదేశ్ ఈ భారీ ప్రాజెక్టును తలపెట్టింది. దీనికోసం చైనా నుండి సాంకేతిక, ఆర్థిక సహాయాన్ని బంగ్లాదేశ్ ఆశిస్తోంది. బీజింగ్లో జరిగిన భేటీలో ఇరు దేశాలు తమ 'సమగ్ర వ్యూహాత్మక సహకార భాగస్వామ్యాన్ని' (Comprehensive Strategic Cooperative Partnership) మరింత బలోపేతం చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నాయి. ఇందులో భాగంగా తీస్తా ప్రాజెక్టులో చైనా పెట్టుబడులు పెట్టడం దాదాపు ఖాయంగా కనిపిస్తోంది.
చైనా జోక్యం.. భారత్కు సవాళ్లు
ఈ ప్రాజెక్టులో చైనా భాగస్వామ్యం కావడం భారత్కు వ్యూహాత్మకంగా, భద్రతాపరంగా ఆందోళన కలిగించే అంశంగా నిపుణులు భావిస్తున్నారు. తీస్తా నది ప్రవహించే ప్రాంతం భారత్లోని అత్యంత సున్నితమైన 'సిలిగురి కారిడార్'(Chicken's Neck)కు అతి సమీపంలో ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతంలో చైనా ఇంజనీర్లు, అధికారుల కదలికలు పెరిగితే, అది భారత రక్షణ వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. అలాగే భారత్-బంగ్లాదేశ్ మధ్య తీస్తా జలాల పంపిణీపై ఇంకా తుది ఒప్పందం కుదరలేదు. ఇటువంటి సమయంలో చైనా జోక్యం చేసుకోవడం వల్ల ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు క్లిష్టంగా మారవచ్చు. అంతేకాదు దక్షిణాసియాలో భారత్ ప్రాబల్యాన్ని తగ్గించి, తన పట్టును పెంచుకోవాలని చూస్తున్న చైనాకు ఈ ప్రాజెక్ట్ ఒక మంచి అవకాశంగా మారుతుందని అభిప్రాయ పడుతున్నారు.
తీస్తా నది సిక్కిం, పశ్చిమ బెంగాల్ మీదుగా ప్రవహించి బంగ్లాదేశ్లోకి ప్రవేశిస్తుంది. కాబట్టి, నది ఎగువ భాగంలో ఉన్న దేశంగా (Upper Riparian State) భారత్కు ఈ ప్రాజెక్టుపై పూర్తి హక్కులు ఉన్నాయి. బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం చైనా సహాయం కోరడం ద్వారా భారత్పై ఒత్తిడి పెంచే ప్రయత్నం చేస్తోందని తెలుస్తోంది. ఈ వ్యవహారంపై భారత్ ఎలా స్పందిస్తుందో వేచి చూడాలి.
