ఆరావళి పర్వాతాలపై 'సుప్రీం' కీలక తీర్పు.. 100 మీటర్ల లోపు ఎత్తున్న కొండలకు మైనింగ్ నుంచి విముక్తి?

దిశ, వెబ్ డెస్క్: దేశంలోని అతి పురాతన పర్వత శ్రేణులైన ఆరావళి కొండల రక్షణ, అక్కడ సాగే మైనింగ్ ప్రక్రియ పై సుప్రీం కోర్టు సంచలన తీర్పునిచ్చింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన ఆరావళి కొండల కొత్త నిర్వచనాన్ని అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఆమోదించింది. ఈ కొత్త నిబంధన ప్రకారం, స్థానిక భూతలం నుండి 100 మీటర్ల కంటే తక్కువ ఎత్తు ఉన్న గుట్టలను 'కఠినమైన మైనింగ్ నిబంధనల' పరిధిలోకి తీసుకు రావాల్సిన అవసరం లేదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. అంటే, ఈ పరిమితి కంటే తక్కువ ఎత్తున్న ప్రాంతాల్లో మైనింగ్ కార్యకలాపాలకు కొంత వెసులుబాటు లభించే అవకాశం ఉంది. అయితే, పర్యావరణ పరిరక్షణను దృష్టిలో ఉంచుకుని కోర్టు మరికొన్ని కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది.

శాస్త్రీయ మైనింగ్

ఆరావళి ప్రాంతంలో మైనింగ్ పద్ధతులు పర్యావరణానికి హాని కలిగించకుండా 'సుస్థిరంగా' (Sustainable Mining) ఉండాలని, దీని కోసం కేంద్రం రూపొందించిన మార్గదర్శకాలను పాటించాలని ఆదేశించింది. అలాగే అక్రమ మైనింగ్‌ను అరికట్టేందుకు డ్రోన్ విజువల్స్, శాటిలైట్ చిత్రాల వంటి అత్యాధునిక సాంకేతికతను ఉపయోగించాలని సూచించింది. రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కొండలు 500 మీటర్ల పరిధిలో ఉంటే వాటిని 'ఆరావళి శ్రేణి'గా పరిగణించాలని, అప్పుడు ఎత్తుతో సంబంధం లేకుండా వాటి రక్షణ బాధ్యత తీసుకోవాలని కోర్టు పేర్కొంది.

పర్యావరణవేత్తల ఆందోళన

సుప్రీంకోర్టు తీర్పుపై పర్యావరణ ప్రేమికులు కొంత ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఆరావళి శ్రేణిలో దాదాపు 90 శాతం గుట్టలు 100 మీటర్ల కంటే తక్కువ ఎత్తులోనే ఉన్నాయని, తాజా నిర్వచనం వల్ల ఆ ప్రాంతాలన్నీ మైనింగ్ మాఫియా చేతుల్లోకి వెళ్లే ప్రమాదం ఉందని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు. థార్ ఎడారి విస్తరించకుండా అడ్డుకుంటున్న ఈ కొండలు కనుమరుగైతే ఉత్తర భారతం తీవ్ర పర్యావరణ సంక్షోభంలో పడుతుందని వారు వాదిస్తున్నారు.

హర్యానాలోని గురుగ్రామ్ నుండి రాజస్థాన్‌లోని ఉదయపూర్ వరకు పర్యావరణ ప్రేమికులు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, స్థానిక ప్రజలు పెద్ద ఎత్తున నిరసనలు తెలుపుతున్నారు. "ఆరావళి లేకపోతే జీవం లేదు" అంటూ ప్లకార్డులతో రోడ్లపైకి వచ్చి, ఈ కొత్త నిర్వచనాన్ని వెనక్కి తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ప్రభుత్వం మాత్రం 90 శాతం ప్రాంతం సురక్షితంగానే ఉంటుందని చెప్తున్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో చిన్న చిన్న గుట్టలు కనుమరుగైతే భూగర్భ జలాలు అడుగంటిపోతాయని, వన్యప్రాణుల ఆవాసాలు దెబ్బతింటాయని ఉద్యమకారులు గట్టిగా వాదిస్తున్నారు.