పహల్గామ్ దాడిని దర్యాప్తు చేస్తున్న NIA పవర్‌ మీకు తెలుసా..?

దిశ, వెబ్ డెస్క్ : జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని పహల్గామ్‌లో టూరిస్టులపై జరిగిన ఉగ్రదాడిలో 26 మంది చనిపోవడంతో, కేంద్ర ప్రభుత్వం గట్టి చర్యలు తీసుకోబోతున్నట్టు ఉంది. పాకిస్తాన్‌పై కొన్ని స్ట్రాంగ్ నిర్ణయాలు తీసుకున్న తర్వాత, ఇప్పుడు ఈ ఉగ్రదాడి కేసును నేషనల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ ఏజెన్సీ (NIA)కి ఇచ్చారు. అసలు NIA ఎలా పనిచేస్తుంది, దానికెంత పవర్ ఉంది, ఎలాంటి సదుపాయాలు ఉన్నాయి అనే విషయాలు ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

నేషనల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ ఏజెన్సీ అంటే NIA. ఇది మన దేశంలో టెర్రరిజమ్‌ను ఎదుర్కోవడానికి ఏర్పాటు చేసిన ముఖ్యమైన దర్యాప్తు సంస్థ. దీన్ని 2008లో NIA చట్టం ప్రకారం భారత ప్రభుత్వం మొదలుపెట్టింది. 2008 నవంబర్ 26న ముంబైలో జపహల్గామ్ దాడిని దర్యాప్తు చేస్తున్న NIA ఎంత శక్తివంతమైనది తెలుసా..? రిగిన టెర్రరిస్ట్ అటాక్స్ తర్వాత, టెర్రరిజమ్‌ను ఎదుర్కోవడానికి ఒక ప్రత్యేకమైన కేంద్ర సంస్థ ఉండాలని గవర్నమెంట్ భావించింది. అలా NIA ఏర్పడింది. ఈ సంస్థ డైరెక్ట్‌గా హోం మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేస్తుంది.

ఏ నేరాలను దర్యాప్తు చేస్తుంది?

మనుషుల్ని అమ్మడం, కొనడం (మానవ అక్రమ రవాణా) దగ్గర నుండి దొంగ నోట్లు, బ్యాంక్ నోట్ల వరకు, సైబర్ టెర్రరిజం నుండి బాంబులు పేల్చడానికి వాడే సామాన్లు, నిషేధించిన ఆయుధాలు తయారు చేయడం, అమ్మడం వరకు ఇలాంటి చాలా రకాల నేరాలను NIA దర్యాప్తు చేస్తుంది. అంతేకాదు, ఇలాంటి నేరాలను విచారించడానికి NIA అధికారులకు పోలీసులకు ఉండేలాంటి పవర్స్ కూడా ఉన్నాయి. ఇంకా చెప్పాలంటే, వేరే దేశాలతో మనకున్న ఒప్పందాల ప్రకారం, ఇతర దేశాల చట్టాల ప్రకారం విదేశాల్లో జరిగే ఇలాంటి నేరాలను కూడా NIA విచారించగలదు. మన దేశంలో జరిగిన ఇలాంటి ముఖ్యమైన కేసులన్నిటినీ NIAతో దర్యాప్తు చేయించమని కేంద్ర ప్రభుత్వం డైరెక్ట్‌గా ఆర్డర్ ఇవ్వొచ్చు. అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు, ఐక్యరాజ్యసమితి, దాని అనుబంధ సంస్థల ఒప్పందాలు, తీర్మానాలు, ఇతర అంతర్జాతీయ సంస్థల ఒప్పందాలను అమలు చేయడం కూడా NIA బాధ్యతే.

ఏ చట్టాల ప్రకారం వీళ్లకు పవర్స్ ఉన్నాయి?

NIA (సవరణ) చట్టం, 2019 ప్రకారం, భారతీయ పౌరులు లేదా భారతదేశంతో సంబంధాలు ఉన్నవాళ్లు దేశం బయట చేసిన కొన్ని రకాల నేరాలను కూడా దర్యాప్తు చేసే అధికారాన్ని గవర్నమెంట్ NIAకి ఇచ్చింది. అలాగే, పేలుడు పదార్థాల చట్టం-1908, మానవ అక్రమ రవాణా, సైబర్ టెర్రరిజం, ఆయుధాల చట్టం-1959 ద్వారా కూడా NIAకి చాలా పవర్స్ ఉన్నాయి.

NIAలో ఎవరు ఉంటారు?

NIAలో ప్రత్యేకంగా ఎవరినీ కొత్తగా తీసుకోరు. ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్ (IPS), ఇండియన్ రెవెన్యూ సర్వీస్ (IRS), రాష్ట్ర పోలీసులు, ఆదాయపు పన్ను శాఖ లాంటి కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులను, అలాగే CRPF, ITBP, BSF లాంటి కేంద్ర బలగాల నుండి కూడా అధికారులను ఎన్నుకుంటారు. NIAలో ఉద్యోగుల నియామకం పరీక్ష ద్వారా జరుగుతుంది.

NIA ఎక్కడ ఉంది?

NIA మెయిన్ ఆఫీస్ ఢిల్లీలో ఉంది. 2024 డిసెంబర్‌లో కేంద్ర హోం శాఖ సహాయ మంత్రి నిత్యానంద్ రాయ్ రాజ్యసభలో చెప్పిన దాని ప్రకారం, గౌహతి, జమ్మూలో రెండు పెద్ద బ్రాంచ్ ఆఫీసులు ఉన్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా 21 చిన్న బ్రాంచ్ ఆఫీసులు కూడా ఉన్నాయి. NIA కోసం మొత్తం 1901 పోస్టులు ఉన్నాయి. అందులో 664 పోస్టులు గత ఐదేళ్లలో కొత్తగా క్రియేట్ చేశారు. మొదట్లో, 2009-10లో గవర్నమెంట్ NIA కోసం 12.09 కోట్లు ఇచ్చింది. 2014-15లో ఆ డబ్బును 91.32 కోట్లకు పెంచారు. 2024-25లో అది ఇంకా పెరిగి 394.66 కోట్లకు చేరింది.

దేశవ్యాప్తంగా 51 ప్రత్యేక కోర్టులు

గవర్నమెంట్ దేశవ్యాప్తంగా 51 ప్రత్యేక NIA కోర్టులను ఏర్పాటు చేసింది. రాంచీ, జమ్మూలో ఉన్న రెండు కోర్టులు అయితే NIA దర్యాప్తు చేస్తున్న ముఖ్యమైన కేసుల కోసం ప్రత్యేకంగా పెట్టారు. ఈ కోర్టుల వల్ల కేసులు త్వరగా విచారణకు వస్తాయి, తీర్పులు కూడా తొందరగా వస్తాయి. NIA మొదలైనప్పటి నుండి 2024 డిసెంబర్ వరకు 640 కేసులు నమోదు చేసింది. అందులో 147 కేసుల్లో తీర్పులు వచ్చాయి. వాటిలో శిక్ష పడిన వాళ్ల శాతం 95.23%.

NIA పవర్‌ను పెంచడానికి ఏం చేస్తున్నారు?

దేశ భద్రతకు ప్రమాదం కలిగించే నేరాలను ఆపడానికి, దర్యాప్తు చేయడానికి, శిక్షించడానికి NIA శక్తిని పెంచడానికి గవర్నమెంట్ చాలా పనులు చేస్తోంది. డేటాను బాగా పరిశీలించడానికి నేషనల్ టెర్రర్ డేటా ఫ్యూజన్ అండ్ అనాలిసిస్ సెంటర్ అనేదాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. దీనివల్ల దర్యాప్తు చేసేటప్పుడు డేటాను ఆటోమేటిక్‌గా, డిజిటల్‌గా చూడటానికి వీలవుతుంది. 2018 జనవరిలో గవర్నమెంట్ NIAలో ISIS ఇన్వెస్టిగేషన్ రీసెర్చ్ సెల్‌ను మొదలుపెట్టింది. తర్వాత దాన్ని వేరే టెర్రరిస్ట్ ముప్పులను ఎదుర్కోవడానికి కౌంటర్ టెర్రరిజం రీసెర్చ్ సెల్‌గా మార్చారు. NIAలో యాంటీ హ్యూమన్ ట్రాఫికింగ్ డివిజన్, యాంటీ సైబర్ టెర్రరిజం డివిజన్, లీగల్ ఎక్స్‌పర్ట్స్ డివిజన్ లాంటి ప్రత్యేక విభాగాలు కూడా ఉన్నాయి. టెర్రరిస్ట్‌లకు డబ్బు ఎలా వస్తుంది, దొంగ కరెన్సీ లాంటి కేసులను దర్యాప్తు చేయడానికి NIA కేంద్ర స్థాయిలో ముఖ్యమైన సంస్థగా ఉంది. ఈ విషయాలను దర్యాప్తు చేయడానికి NIAలో టెర్రర్ ఫండింగ్, నకిలీ కరెన్సీ సెల్ కూడా ఉంది.