యునెస్కో వరల్డ్ హెరిటేజ్ సైట్‌గా మరాఠా సైనిక కోటలు

దిశ, వెబ్‌డెస్క్: భారతదేశానికి యునెస్కో నుండి మరో గౌరవప్రదమైన గుర్తింపు లభించింది. పారిస్‌లో జరిగిన 47వ యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ కమిటీ సమావేశంలో ‘మరాఠా సైనిక కోటలు’ ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో చోటు సంపాదించాయి. ఈ గుర్తింపుతో భారత్‌లో యునెస్కో వరల్డ్ హెరిటేజ్ సైట్ల (Unesko World Heritage Sites) సంఖ్య 44కి పెరిగింది.

ఈ కోటలు 17వ శతాబ్దం నుంచి 19వ శతాబ్దం మధ్యకాలంలో నిర్మించబడి, మరాఠా సామ్రాజ్య సైనిక నైపుణ్యాన్ని, వ్యూహాత్మక దృష్టిని ప్రతిబింబిస్తాయి. మొత్తం 12 కోటల సముదాయం ఈ గుర్తింపులో భాగమైంది. మహారాష్ట్రలోని సల్హేర్, శివనేరి, లోహగఢ్, ఖండేరి, రాయగఢ్, రాజగఢ్, ప్రతాపగఢ్, సువర్ణదుర్గ్, పన్హాలా, విజయదుర్గ్, సింధుదుర్గ్ మరియు తమిళనాడులోని జింజీ కోట ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి.

ఈ కోటలు భిన్న భౌగోళిక ప్రాంతాల్లో నిర్మించబడి, మరాఠా సామ్రాజ్య రక్షణ వ్యూహాల్లో కీలక పాత్ర పోషించాయి. ముఖ్యంగా తూర్పు భారతదేశంలో ఉన్న జింజీ కోట, మొగలుల విస్తరణకు వ్యతిరేకంగా మరాఠా వ్యతిరేకతకు ప్రధాన కేంద్రంగా నిలిచింది. దీన్ని ‘తూర్పు ట్రాయ్’ అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ నామినేషన్‌ను మొదట అంతర్జాతీయ స్మారక సంస్థ ICOMOS తిరస్కరించినప్పటికీ, భారతీయ బృందం సాంకేతిక అంశాలను బలపరిచి విజయాన్ని సాధించింది. ఈ విజయానికి పురావస్తు సర్వే సంస్థ (ASI), కేంద్ర సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ, మహారాష్ట్ర పురావస్తు విభాగం, DRONAH వంటి సంస్థలు కీలకంగా పని చేశాయి.

ఈ సందర్భంగా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ (PM Modi) ఈ ఘనతను దేశానికి గర్వకారణంగా అభివర్ణిస్తూ, ప్రజలు ఈ కోటలను సందర్శించి మరాఠా వారసత్వాన్ని తెలుసుకోవాలని సూచించారు. ఈ గుర్తింపు భారతదేశ సాంస్కృతిక గొప్పతనాన్ని అంతర్జాతీయంగా ప్రతిఫలించడమే కాక, పర్యాటక రంగానికి ఊతమిస్తుంది. ఈ కోటలు కేవలం రక్షణ గడియలు మాత్రమే కాక, ఆనాటి సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులకు అద్దం పడుతున్నాయి. ఈ సైట్‌లు భారతీయ వారసత్వాన్ని సంరక్షించాల్సిన అవసరాన్ని ప్రతి పౌరుడికీ గుర్తుచేస్తాయి.