దోమకాటుకు ఇన్ని రకాల ఇన్ఫెక్షన్లు వస్తాయా?

దిశ, వెబ్‌డెస్క్: వర్షాకాలంలో దోమలు కుప్పలు కుప్పలుగా పెరుగుతాయి. చినుకు పడటమే పాపం.. మురికి కాల్వల్లో ఉన్న దోమలన్నీ ఇళ్లలోకి చేరతాయి. దోమకాటు అనేది సాధారణంగా తేలికపాటి దురదగా మొదలవుతుంది. అయితే.. కొన్ని సందర్భాల్లో ఇది తీవ్రమైన అనారోగ్య సమస్యలకు దారితీసే అవకాశం ఉంది. అమెరికాలోని Centers for Disease Control and Prevention (CDC) ప్రకారం.. ఎప్పుడైతే మామూలు కాటు లక్షణాలు మించిపోయి తీవ్రమవుతాయో దానిని అనారోగ్యానికి సంకేతంగా తీసుకోవాలి.

సాధారణంగా కంటే ఎక్కువ ఉబ్బరం, వేడి, వాపు ఉంటే..?

సాధారణంగా దోమకాటు వల్ల చిన్న రెడ్‌బంప్, దురద ఉండేలా కనిపిస్తుంది. కొన్ని రోజుల్లో అది మానిపోతుంది. కానీ.. కాటు ప్రదేశంలో తీవ్రమైన ఉబ్బరం, గట్టిగా అవ్వడం, వేడి ఉండడం, నొప్పి వంటి లక్షణాలు ఉంటే అది ఇన్‌ఫెక్షన్ కు సంకేతం కావచ్చు. ఒక్కోసారి ఇది cellulitis కావచ్చు. వీటిని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా డాక్టర్‌ను సంప్రదించాలి.

అలర్జీ రియాక్షన్లు – 'స్కీటర్ సిండ్రోమ్' గుర్తించండి

కొంతమందికి దోమకాటు వల్ల తీవ్రమైన అలర్జీ రియాక్షన్ వస్తుంది. దీనిని 'Skeeter Syndrome' అని అంటారు. ఈ సందర్భంలో దోమకాటు వేసిన ప్రదేశం చుట్టూ గట్టిగా వాపు, నీలి రంగులో ఉండడం లేదా పెద్ద వెల్ట్స్ ఏర్పడడం కనిపించవచ్చు. అలాగే శరీరంలో ఇతర భాగాల్లో హైవ్స్ రావడం, పాలకడలు, పెదాలు లేదా గొంతు వాపు వంటి లక్షణాలు ఉంటే అలెర్జీ రియాక్షన్ అని గుర్తించాలి. చాలా అరుదైన సందర్భాల్లో ఇది అనఫైలాక్సిస్ అనే ప్రాణాంతక స్థితికి దారితీయవచ్చు. దీనిలో శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, తలనొప్పి, బీపీ తక్కువ కావడం వంటి లక్షణాలు ఉంటాయి.

దోమకాటు మామూలుగా కొన్ని రోజుల్లో మానిపోతుంది. కానీ క్రమంగా అది మరింత దెబ్బతినడం, నొప్పిగా మారడం, తడిసినట్లు ఉండటం లేదా మలమలలు రావడం వంటివి ఇన్ఫెక్షన్ సంకేతాలు కావచ్చు. ఎక్కువగా గోళ్లతో గోకడం వల్ల చర్మంపై బాక్టీరియా చేరే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ పరిస్థితుల్లో జ్వరంతో పాటు వాపు ఉంటే డాక్టర్‌ పరీక్ష తప్పనిసరి.

కొన్ని దోమకాట్లు సాధారణంగా కాకుండా శరీరంలో ఇతర ప్రభావాలు చూపుతుంటాయి. ఉదాహరణకు జ్వరం, శరీరం నొప్పులు, వికారం, వాంతులు, అలసట.. ఇవన్నీ డెంగ్యూ, చికెన్‌గున్యా, మలేరియా, జికా, వెస్ట్ నైల్ వైరస్ వంటి వ్యాధుల లక్షణాలు కావచ్చు. ఉదాహరణకి డెంగ్యూ వ్యాధిలో మస్కిటో కాటు తర్వాత 4–10 రోజుల్లో జ్వరంతో పాటు జాయింట్ నొప్పులు, స్కిన్ రాష్‌లు కనిపిస్తాయి. మలేరియా, వెస్ట్ నైల్ వైరస్‌లో నరాలకు సంబంధించిన సమస్యలు కనిపించవచ్చు. ఈ రకమైన లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.

వర్షాకాలంలో దోమలు విపరీతంగా సంచరిస్తాయి. భారతదేశంలో వర్షాకాలంలో లేదా ఉష్ణమండల దేశాలకు వెళ్లినప్పుడు మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ప్రయాణం తరువాత జ్వరం, నొప్పులు వంటి లక్షణాలు వస్తే డాక్టర్‌కు వివరంగా చెప్పడం ద్వారా చికిత్స వేగంగా ప్రారంభించవచ్చు.

ప్రతి దోమకాటు ప్రమాదకరమైంది కాదు. అయితే కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో అది తీవ్రమైన సమస్యలకి దారితీస్తుంది. కాటు ప్రదేశాన్ని శుభ్రంగా ఉంచడం, గోకకుండా చూసుకోవడం, అవసరమైతే క్రీమ్‌లు ఉపయోగించడం ద్వారా చిన్న సమస్యలు పరిష్కరించవచ్చు. ప్రివెన్షన్ కోసం మస్కిటో రిపెలెంట్‌లు వాడటం, లాంగ్ స్లీవ్ డ్రెస్సులు ధరించడం, ఇంటి చుట్టూ నిల్వ ఉన్న నీరు తొలగించడం అవసరం. CDC ప్రకారం.. దురద ఎక్కువవడం, వాపు పెరగడం, శరీర లక్షణాలు మొదలవడం వంటి సందర్భాల్లో వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలని సూచించింది.