Dollar vs Rupee: రూపాయి ఎందుకు బలహీనపడుతోంది? అంతర్జాతీయంగా డాలర్ సంబంధంలో పూర్తి విశ్లేషణ..
భారతీయ రూపాయి విలువ అమెరికన్ డాలర్తో పోలిస్తే నిరంతరం బలహీనపడటం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక చర్చా అంశంగా మారింది. స్వాతంత్ర్యం సమయంలో రూపాయి - డాలర్ విలువలు సమానంగా ఉండగా, నేడు ఒక డాలర్కు దాదాపు ₹90 చెల్లించాల్సి వస్తోంది. ఈ మార్పు కేవలం గణాంకం మాత్రమే కాదు..
భారతీయ రూపాయి విలువ అమెరికన్ డాలర్తో పోలిస్తే నిరంతరం బలహీనపడటం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక చర్చా అంశంగా మారింది. స్వాతంత్ర్యం సమయంలో రూపాయి - డాలర్ విలువలు సమానంగా ఉండగా, నేడు ఒక డాలర్కు దాదాపు ₹90 చెల్లించాల్సి వస్తోంది. ఈ మార్పు కేవలం గణాంకం మాత్రమే కాదు.. దేశ విదేశీ వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, ద్రవ్యోల్బణం, ప్రజల జీవన వ్యయం వరకు ప్రభావం చూపే సమగ్ర ఆర్థిక అభివృద్ధి ప్రతిబింబం. ఈ నేపథ్యంలో రూపాయి - డాలర్ సంబంధం ఎలా మారింది.. ఎందుకు మారింది? భవిష్యత్తులో ఏ దిశగా వెళ్లబోతోందన్నది విశ్లేషించడం అత్యంత అవసరం.
అంతర్జాతీయంగా గ్లోబల్ మార్కెట్ ఒత్తిళ్లు, అమెరికా ఫెడరల్ విధానాలు, భారత దిగుమతి ఆధారిత వైఖరి, అంతర్జాతీయ పెట్టుబడుల ప్రవాహం వంటి ఎన్నో అంశాలు రూపాయి బలహీనతకు కారణాలుగా నిలుస్తున్నాయి.
డీ- వాల్యుయేషన్ చేసుకోవడంతో పాటు..
దేశానికి 1947లో స్వాతంత్ర్యం సిద్దించిన నాటికి అమెరికన్ డాలర్, ఇండియన్ రూపాయి విలువ సమానంగా ఉండేది. కాలానుగుణంగా అనేక ఆర్థిక సవాళ్లు, వ్యవస్థాపక మార్పుల కారణంగా రూపాయి విలువలో తరుగుదల ఏర్పడింది. 1947 తర్వాత రూపాయి విలువలో మూడు ప్రధాన దశల్లో రూపాయి విలువ పతనం (డీ-వాల్యుయేషన్) జరిగింది. 1966లో జరిగిన మొదటి ప్రధాన డీ- వ్యాల్యుయేషన్లో డాలర్ ధర రూ. 4.75 నుండి రూ.7.10కు పెరిగింది. 1991లో జరిగిన ఆర్థిక సంక్షోభం రూపాయి విలువపై మరింత ఒత్తిడిని పెంచింది. గత పదేళ్లలో రూపాయి విలువ ఘోరంగా పడిపోయింది. రూపాయి విలువను ప్రభావితం చేసే విషయంలో దేశీయంగా, అంతర్జాతీయంగా అనేక కారణాలు తోడయ్యాయి. దేశ దిగుమతులు, ఎగుమతుల కంటే ఎక్కువగా ఉండటంతో వ్యాపార లోటు ఏర్పడి దిగుమతులకు చెల్లించే ద్రవ్యం (డాలర్) డిమాండ్ పెరిగిపోతుంది. ఇది రూపాయి విలువను తగ్గించడానికి దోహదపడుతుంది. ఇక విదేశీ పోర్ట్ పోలియోల ఉపసంహరణ కూడా దేశం నుండి డాలర్ బయటికి వెళ్లడాన్ని సూచిస్తోంది. ఇది రూపాయిపై మరింత ఒత్తిడిని పెంచుతుంది.
బలమైన అమెరికన్ డాలర్.. వడ్డీ రేట్లు
అమెరికా ఫెడరల్ రిజర్వ్ వడ్డీ రేట్లను పెంచినప్పుడు, అమెరికన్ ఆస్తులపై తిరుగుబాటు పెరుగుతుంది. ఇది భారత దేశంతో సహా ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాల నుండి డాలర్ను ఆకర్షిస్తుంది. దాని, విలువను మరింత పెంచుతుంది. దేశీయ ద్రవ్యోల్బణం రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా 2-6 శాతం లక్ష్య పరిధిని మించి, 2024 అక్టోబర్లో 6.77 శాతానికి చేరుకుంది. ప్రధాన వాణిజ్య భాగస్వాములతో పోలిస్తే అధిక ద్రవ్యోల్బణం.. ఎగుమతుల ప్రతిస్పందనను తగ్గిస్తుంది. అలాగే భారతదేశం క్రూడాయిల్ దిగుమతిపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది. 2024లో క్రూడాయిల్ ధరలు 10 శాతం కంటే ఎక్కువగా పెరిగి నప్పుడు, క్రూడాయిల్ బిల్లు డాలర్ డిమాండ్ను పెంచింది.
అనుకూల, ప్రతికూల ప్రభావాలు..
రూపాయి విలువ తగ్గినప్పుడు ఎగుమతులకు ప్రోత్సాహం లభిస్తుంది. విదేశీ మార్కెట్లలో భారతీయ వస్తువులు, వాటి సేవలు తక్కువ ధరకు లభిస్తాయి. ఇది ఐటీ, ఫార్మా, టెక్స్లైల్ వంటి ఎగుమతి - ఆధారిత రంగాలకు లాభ దాయకంగా ఉంటుంది. అలాగే రూపాయి విలువ తగ్గడం వల్ల దేశానికి కొన్ని ప్రయోజనాలతో పాటు కొన్ని నష్టాలు కూడా ఉంటాయి.. అవి దేశంలోకి వచ్చిన దిగుమతులు ఖరీదైనవిగా మారి పోతాయి. డాలర్లో ధర నిర్ణయించబడే క్రూడాయిల్, బంగారం, ఎలక్ట్రానిక్స్ వంటి వస్తువులు ధర అమాంతం పెరుగుతుంది. ఇది ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచుతుంది. అలాగే సామాన్య ప్రజల నిల్వలపై ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. 2024 జూన్ నాటికి భారతదేశ బాహ్య అప్పు $620.7 బిలియన్లు ఉంది. రూపాయి విలువ తగ్గితే, దేశం ఈ అప్పులను చెల్లించడానికి మరింత ఖర్చు చేయాల్సి ఉంటుంది, ఇది ప్రభుత్వ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. విదేశీ యాత్రల ఖర్చు పెరిగి పోతుంది. అలాగే విదేశీ యాత్రలు, విద్యాభ్యాసం ఖర్చులు గణనీయంగా పెరుగుతాయి.
భవిష్యత్ మార్గం..
అందుకే, రూపాయి విలువలోని తేడాను తగ్గించడానికి, ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని పెంపొందించడానికి ఆర్థిక నిపుణులు కింది వ్యూహాలను సూచిస్తున్నారు. ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సా హకం, పీఎల్ఐ వంటి పథకాలు, చర్యల ద్వారా ఎగుమ తులను ప్రోత్సహిస్తున్నారు. ఇది మరింతగా పెరగాలి. 2024 నవంబరులో, భారత ఎగుమతులు సంవత్సరానికి 10.3 శాతం పెరిగాయి. ఇది సరైన దిశలో ఒక ముందడుగు.. విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి వ్యాపార, స్నేహపూర్వక వాతావరణాన్ని మెరుగు పరచాలి. ఏప్రిల్-సెప్టెంబర్ 2024 మధ్యకాలంలో, భారతదేశం $46.1 బిలియన్ల (ఎఫ్డీఐ)ని పొందింది. ఇది సానుకూల సూచన. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని నిర్వహించడానికి ముడి పెట్టుబడిని లక్ష్యంగా చేసుకోవడం కొనసాగించాలి. ఇది రూపాయి కొనసాగింపుపై విశ్వాసాన్ని పెంచుతుంది. అమెరికా డాలర్పై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి ఇతర దేశాలతో రూపాయితో వాణిజ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం వంటి చర్యలు దీర్ఘకాలిక వ్యూహంలో ముఖ్యమైనవి. అలాగే విస్తృతమైన, స్థిరమైన విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలు ఆర్బీఐకి అత్యవసర సమయా ల్లో మార్కెట్ అస్థిరతను నిర్వహించడానికి మద్దతు ఇస్తాయి.
దీర్ఘకాలంలో రూపాయి స్థిరత్వం..
చివరిగా.. భారతీయ రూపాయి, అమెరికన్ డాలర్ మధ్య సంబంధం ఒక సంక్లిష్టమైన అలాగే ఒక డైనమిక్ అంశం కూడా.. ప్రస్తుతం రూపాయిపై ఉన్న ఒత్తిడి ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితులు, భౌగోళిక రాజకీయాలు అలాగే దేశీయ ఆర్థిక విధానాలు వంటి అనేక అంశాల ప్రభావాన్ని వివరిస్తుంది. రూపాయి విలువ తగ్గడం వల్ల కొన్ని సవాళ్లు ఉన్నప్పటికీ, ఇది ఎగుమతి రంగాలకు కొత్త అవకాశాలను కూడా ఇస్తుంది. సమగ్రమైన వ్యూహం.. ఎగుమతులను ప్రోత్స హించడం, విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం, ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని నిర్వహించడం, అలాగే వ్యాపార భాగస్వాములతో వివిధ కరెన్సీ ఏర్పాట్లను అన్వేషించడం వంటి చర్యలు తీసుకుంటే దీర్ఘకాలికంలో రూపాయి స్థితి స్థాపకతను నిర్మించడానికి సాధ్యమవుతుంది.
- డా. కోలాహలం రామ్ కిశోర్,
98493 28496
