వ్యాధులు కాదు.. నిర్లక్ష్యమే అసలు వైరస్!

ప్రతి వర్షాకాలం కేవలం పచ్చదనాన్నే కాదు.. ప్రజారోగ్యానికి ఒక హెచ్చరికను కూడా తీసుకొస్తుంది. మనల్ని అనారోగ్యానికి గురిచేస్తున్నది నిజంగా వైరస్‌లేనా లేక వాటికి అనుకూల పరిస్థితులను సృష్టిస్తున్న మన నిర్లక్ష్యమా వర్షాలు సహజం, కానీ వాటి వెంట ప్రతి ఏడాది డెంగ్యూ, మలేరియా, చికున్‌గున్యా, కలరా, టైఫాయిడ్, గ్యాస్ట్రోఎంటరైటిస్ వంటి వ్యాధులు పునరావృతం కావడం కేవలం ప్రకృతి ప్రభావం మాత్రమే కాదు, ప్రజారోగ్య నిర్వహణ, పారిశుధ్యం, పర్యావరణ పరిరక్షణ, పౌర బాధ్యత వంటి అంశాలతో ముడిపడి ఉన్న సంక్లిష్ట వాస్తవం.

అప్రమత్తత తలుపు తెరిస్తేనే...

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం, ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా డెంగ్యూ కేసులు చారిత్రాత్మక స్థాయికి చేరుకున్నాయి. భారత ప్రభుత్వ నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ వెక్టర్ బోర్న్ డిసీజెస్ కంట్రోల్ గణాంకాలు కూడా ప్రతి వర్షాకాలంలో డెంగ్యూ, మలేరియా కేసులు గణనీయంగా పెరుగుతున్న ధోరణిని సూచిస్తున్నాయి. ఈ వర్షాకాలంలో గుర్తుంచుకోవాల్సిన ప్రధాన సందేశం ఒక్కటే.. వ్యాధులను పూర్తిగా నిర్మూలించడం కష్టమై ఉండొచ్చు, కానీ నిర్లక్ష్యాన్ని తగ్గించడం పూర్తిగా మన సామర్థ్యంలో ఉంది. వ్యాధి తలుపు తట్టేలోపే అప్రమత్తత తలుపు తెరిస్తేనే ఆరోగ్యకరమైన సమాజాన్ని నిర్మించగలం. ఎందుకంటే చాలా సందర్భాల్లో వైరస్ కంటే వేగంగా వ్యాపించేది మన నిర్లక్ష్యమే. కాబట్టి వ్యాధులను కేవలం వైద్య సమస్యగా కాకుండా, ప్రజారోగ్య నిర్వహణకు సంబంధించిన సామాజిక సవాలుగా చూడాల్సిన అవసరం ఉంది.

సమస్య ఎవరిదైనా.. బాధ్యత అందరిదీ

సీజనల్ వ్యాధుల నివారణలో బాధ్యతను ఒకే వర్గంపై మోపడం వాస్తవ పరిస్థితిని పూర్తిగా ప్రతిబింబించదు. స్థానిక సంస్థలు డ్రైనేజీ నిర్వహణ, చెత్త తొలగింపు, యాంటీ-లార్వా చర్యలు, ఫాగింగ్, తాగునీటి భద్రత, ప్రజల్లో అవగాహన కార్యక్రమాలు వంటి అంశాలను సకాలంలో అమలు చేయాల్సిన బాధ్యత కలిగి ఉన్నాయి. మరోవైపు, ప్రతి కుటుంబం ఇంటి పరిసరాల్లో నీరు నిల్వ కాకుండా చూడడం, కూలర్లు, పూల కుండీలు, పాత టైర్లు, నీరు నిలిచే పాత్రలను తరచూ శుభ్రం చేయడం వంటి చర్యలు తీసుకోవడం కూడా అంతే అవసరం. భారత వైద్య పరిశోధనా మండలి, నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మలేరియా రీసెర్చ్ అధ్యయనాల ప్రకారం, డెంగ్యూ వ్యాప్తి చేసే 'ఈడిస్ ఈజిప్టి' జాతి దోమలు ఇంటి ఆవరణలో నిల్వ ఉండే స్వచ్ఛమైన నీటిలోనే ఎక్కువగా వృద్ధి చెందుతున్నాయి. అందువల్ల ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవడం మాత్రమే సరిపోదు, ప్రజల భాగస్వామ్యం కూడా విజయానికి కీలకం.

నిర్లక్ష్యాన్ని జయిస్తే..

ప్రతి వర్షాకాలం మనకు ఒకే పాఠాన్ని గుర్తు చేస్తుంది. వ్యాధులు ఒక్కసారిగా పుట్టవు.. వాటికి అనుకూల పరిస్థితులు క్రమంగా ఏర్పడతాయి. అందువల్ల ప్రజారోగ్య విజయాన్ని ఆసుపత్రుల్లోని పడకల సంఖ్యతో కాకుండా, వ్యాధులు రాకముందే చేపట్టిన నివారణ చర్యలతో కొలవాలి. సమర్థవంతమైన నిఘా వ్యవస్థలు, స్థానిక సంస్థల ముందస్తు కార్యాచరణ, పారదర్శక ప్రజారోగ్య విధానాలు, శాస్త్రీయ అవగాహన, పౌరుల చురుకైన భాగస్వామ్యం కలిసి పనిచేసినప్పుడే సీజనల్ వ్యాధుల ప్రభావాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. వర్షాలను ఆపడం మన చేతిలో లేదు, కానీ నీరు నిల్వ కాకుండా చూడడం, పరిశుభ్రమైన పరిసరాలను కాపాడడం, సమయానికి నివారణ చర్యలు చేపట్టడం మాత్రం మన చేతుల్లోనే ఉంది. అందుకే ఈ వర్షాకాలంలో గుర్తుంచుకోవాల్సిన ప్రధాన సందేశం ఒక్కటే.. వ్యాధులను పూర్తిగా నిర్మూలించడం కష్టమై ఉండొచ్చు, కానీ నిర్లక్ష్యాన్ని తగ్గించడం పూర్తిగా మన సామర్థ్యంలో ఉంది. వ్యాధి తలుపు తట్టేలోపే అప్రమత్తత తలుపు తెరిస్తేనే ఆరోగ్యకరమైన సమాజాన్ని నిర్మించగలం. ఎందుకంటే చాలా సందర్భాల్లో వైరస్ కంటే వేగంగా వ్యాపించేది మన నిర్లక్ష్యమే.

-ఫిరోజ్ ఖాన్,

96404 66464