వంటింటి మంటలపై.. రాజకీయాల ప్రభావం!

భారతదేశం వంటి వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశానికి ఇంధన భద్రత ఒక అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం. దేశ చమురు అవసరాల్లో అధిక శాతం దిగు మతులపైనే ఆధారపడుతున్న వాస్తవం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను అంతర్జాతీయ మార్కెట్ల మార్పులకు బల హీనంగా మారుస్తోంది. అంతర్జాతీయంగా చమురు ధరలు పెరిగినప్పుడు లేదా సరఫరా మార్గాల్లో అంతరాయం ఏర్పడినప్పుడు దేశీయంగా వంటగ్యాస్, డీజిల్, పెట్రోల్ ధరలు పెరగడం సహజం. దీని ప్రభావం నేరుగా ప్రజల జీవన వ్యయంపై పడుతుంది.

ఈ కొరత గృహ అవసరాలకే పరిమితం కాదు!

ఇటీవలి కాలంలో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వంటగ్యాస్ సరఫరాలో ఆలస్యం, ధరల పెరుగుదల వంటి పరిణామాలు ప్రజల్లో ఆందోళనను పెంచుతున్నాయి. దేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో సిలిండర్ల కోసం ప్రజలు బారులు తీరడం, హోటళ్లు, దాబాలు, హాస్టళ్లు వంట సేవలను పరిమితం చేయడం వంటి సంఘటనలు వార్తల్లో కనిపిస్తున్నాయి. వాణిజ్య వంటగ్యాస్ సరఫరా సక్రమంగా లేకపోతే చిన్న వ్యాపారాలు, క్యాటరింగ్ రంగం, విద్యాసంస్థల హాస్టళ్లు వంటి వ్యవస్థలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. గ్యాస్ కొరత సమస్య కేవలం గృహ అవసరాలకే పరిమితం కాదు. ఇది పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, రవాణా రంగాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతుం ది. చిన్న పరిశ్రమలు ఉత్పత్తి తగ్గించుకోవాల్సి వస్తే ఉపా ధి అవకాశాలు కూడా తగ్గే ప్రమాదం ఉంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మళ్లీ సంప్రదాయ ఇంధనాలైన కట్టెలు, బొగ్గు వాడకం పెరిగితే పర్యావరణానికి ముప్పు పెరుగుతుంది. అలాగే మహిళల ఆరోగ్యం, జీవన ప్రమాణాలపై కూడా ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.

ఇందన భద్రతను కాపాడుకోవాలి!

ఈ పరిస్థితులకు ప్రధాన కారణాలు అనేకం. అంత ర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్లలో ధరల మార్పులు, దిగు మతులపై అధిక ఆధారపడటం, రవాణా, నిల్వ వ్యవస్థల్లో ఉన్న లోపాలు వంటి అంశాలు గ్యాస్ సరఫరా వ్యవస్థను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. పెరుగుతున్న జనాభా, నగరీకరణ, జీవనశైలిలో మార్పులు కూడా గ్యాస్ వినియోగాన్ని వేగంగా పెంచుతున్నాయి. దీంతో సరఫరా, డిమాండ్ మధ్య అసమతుల్యత ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. ఇక అంతర్జా‌తీయ రాజకీయాలు కూడా ఇంధన రంగంపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ప్రపంచ మార్కెట్‌లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్న రష్యా, యునైటెడ్ స్టేట్స్ వంటి దేశాల మధ్య వ్యూహాత్మక పోటీ చమురు ధరలపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో భారతదేశం తన విదేశాంగ విధానంలో సమతుల్యతను పాటిస్తూ, ఇంధన దిగుమతుల విషయంలో విభిన్న దేశాలతో సంబంధాలను బలోపేతం చేయడం అవసరం. ఇంధన భద్రతను కాపాడుకోవడానికి దీర్ఘకాలిక వ్యూహాలు అత్యంత అవసరం. స్థానిక చమురు, సహజవాయువు ఉత్పత్తిని పెంచడం, వ్యూహాత్మక నిల్వలను విస్తరించడం, సరఫరా వ్యవస్థలను ఆధునీకరించడం వంటి చర్యలు అవసరం. అంతేకాకుండా సౌరశక్తి, గాలిమార్గ శక్తి, బయోగ్యాస్ వంటి ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వనరులను విస్తృతంగా ప్రోత్సహించడం ద్వారా భవిష్యత్‌లో ఇలాంటి సంక్షో భాలను తగ్గించవచ్చు.

జాతీయ ప్రాధాన్యతగా పరిగణించాలి!

ప్రజల స్థాయిలో కూడా ఇంధన పొదుపుపై అవగాహన పెరగాలి. అవసరానికి మించిన వినియోగాన్ని తగ్గించడం, శక్తి సామర్థ్య పరికరాలను వినియోగించడం, పర్యావరణ హిత జీవనశైలిని అలవాటు చేసుకోవడం సమాజ స్థిరత్వానికి దోహదపడుతుంది. మరోవైపు ప్రభుత్వం సంక్షోభాన్ని అంగీకరించకుండా కేవలం ప్రకట‌నలకే పరిమితమయితే ప్రజల్లో భయాందోళనలు మరింత పెరుగుతాయి. ఇంధన భద్రతను రాజకీయ ప్రయోజనాల కంటే జాతీయ ప్రాధాన్యతగా పరిగణించి సమగ్ర వ్యూహాలతో ముందుకు సాగాల్సిన అవసరం ఉంది. స్థానిక ఉత్పత్తి పెంపు, వ్యూహాత్మక నిల్వల విస్తరణ, ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వనరుల అభివృద్ధి వంటి చర్యలను వేగవంతం చేయడం ద్వారా మాత్రమే భవిష్యత్ సంక్షోభాలను ఎదుర్కోవచ్చు.. ప్రపంచంలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకుంటున్న వేళ భయం లేదా అపోహలకు లోనవడం కంటే వాస్తవ పరిస్థితులను అర్థం చేసుకుని సమర్థ ప్రణాళికలతో ముందుకు సాగడం అత్యంత అవసరం. సమన్వయంతో పనిచేసే ప్రభుత్వం, బాధ్యతాయుతంగా స్పందించే సమాజం కలిసి పనిచేస్తేనే ఇంధన భద్రతను కాపాడుకోవడం సాధ్యమవుతుంది.

- బసడ సంపత్ యాదవ్

70321 32593