మేడారం.. రహస్యాలు
మేడారం జాతరలో అత్యంత ఉత్కంఠభరితమైన భక్తి పారవశ్యం కలిగించే ఘట్టం వన దేవతల ఊరేగింపు. ఈ సమయంలో గిరిజన పూజారులు (వడ్డెలు) పాటించే ఆచారాలు అత్యంత రహస్యంగా, నిగూఢంగా ఉంటాయి.
మేడారం జాతరలో అత్యంత ఉత్కంఠభరితమైన భక్తి పారవశ్యం కలిగించే ఘట్టం వన దేవతల ఊరేగింపు. ఈ సమయంలో గిరిజన పూజారులు (వడ్డెలు) పాటించే ఆచారాలు అత్యంత రహస్యంగా, నిగూఢంగా ఉంటాయి. వీటిని కేవలం గిరిజన పూజారుల వంశీయులు మాత్రమే నిర్వహిస్తారు.
చిలుకలగుట్టపై రహస్య పూజలు
సమ్మక్క తల్లిని తీసుకువచ్చే రెండో రోజున, పూజారులు మేడారం సమీపంలోని చిలుకలగుట్టకు వెళ్తారు. సమ్మక్క తల్లి రూపంగా భావించే ‘కుంకుమ భరిణె’ను వెదకడం ఒక రహస్య ప్రక్రియ. ఆ గుట్టపై ఒక నిర్ణీత ప్రదేశంలో దేవత ఆనవాళ్లు కనిపిస్తాయని పూజారుల నమ్మకం. పూజారులు గుట్టపైకి వెళ్ళినప్పుడు సామాన్య భక్తులకు అటువైపు వెళ్లే అనుమతి ఉండదు. అక్కడ పూజారులు ప్రకృతి దేవతలకు బలులు సమర్పించి, ప్రత్యేకమైన ‘కోయ’ మంత్రాలతో తల్లిని ఆహ్వానిస్తారు.
‘వెదురు’ రూపంలో దేవత
జాతరలో మనం చూసేది విగ్రహాలను కాదు. సమ్మక్క, సారలమ్మలను ప్రతిబింబించేలా ప్రత్యేకంగా అడవి నుంచి తెచ్చిన వెదురు కర్రలకు పసుపు, కుంకుమలు అద్ది, కొత్త వస్త్రాలతో అలంకరిస్తారు. దేవతల ప్రతిరూపాలకు జంపన్న వాగులో పుణ్యస్నానం చేయించేటప్పుడు కూడా పూజారులు చుట్టూ ముసుగులాంటి వస్త్రాన్ని పట్టుకుంటారు. ఇది దేవతల గోప్యతను కాపాడటానికే అని చెబుతారు.
గాలిలోకి కాల్పులు - ప్రభుత్వం ఇచ్చే గౌరవం
సమ్మక్క తల్లి గద్దెపైకి వచ్చే సమయంలో జిల్లా కలెక్టర్, ఎస్పీ స్వయంగా వచ్చి పూజారులకు ఎదురేగుతారు. సమ్మక్క తల్లిని తీసుకువస్తున్నప్పుడు పోలీసులు గాలిలోకి కాల్పులు జరిపి అధికారికంగా వందనం సమర్పిస్తారు. భారతదేశంలో ఏ జాతరలోనూ లేని విధంగా ఒక గిరిజన దేవతకు ‘స్టేట్ గార్డ్ ఆఫ్ హానర్’ లభించడం ఇక్కడ మాత్రమే కనిపిస్తుంది.
వనప్రవేశం - మౌన వీడ్కోలు
జాతర చివరి రోజున దేవతలు తిరిగి అడవికి వెళ్లేటప్పుడు ఎలాంటి హంగామా ఉండదు. భక్తులందరూ వెళ్ళిపోయాక లేదా సాయంత్రం వేళ నిశ్శబ్దంగా దేవతలను తిరిగి వనంలోకి పంపిస్తారు. ఎక్కడ దేవతలను ఉంచుతారు అనేది ఇప్పటికీ ఆ పూజారి కుటుంబాలకు మాత్రమే తెలిసిన రహస్యం.
శివసత్తుల పూనకాలు
ఈ ఊరేగింపు సమయంలో వేలాది మంది మహిళలు (శివసత్తులు) పూనకంతో ఊగిపోతూ, పసుపు నీళ్లు చల్లుతూ దేవతలకు స్వాగతం పలుకుతారు. వీరు దేవతలకు ‘రక్షకులు’గా వ్యవహరిస్తారని గిరిజన ఆచారం చెబుతోంది. సమ్మక్క తల్లిని గద్దెపైకి తెచ్చే సమయంలో పూజారికి కళ్లు కనిపిస్తాయా? లేదా? అనేది ఒక మిస్టరీ. ఆయన అత్యంత వేగంగా అడవి నుంచి గద్దె వైపు పరిగెత్తుకుంటూ వస్తారు. ఆ సమయంలో ఆయనను ఆపడం ఎవరి తరమూ కాదు.
