ITR Forms: ట్యాక్స్ పేయర్లకు బిగ్ అలర్ట్.. ఐటీఆర్‌ ఫారాలను నోటిఫై చేసిన కేంద్రం

దిశ, వెబ్‌డెస్క్: 2026-27 అసెస్‌మెంట్ ఇయర్ (Assessment Year)కి సంబంధించి ఆదాయపు పన్ను శాఖ ఐటీఆర్ ఫారాలు 1 నుంచి 7 వరకు నోటిఫై చేసింది. ఈ ఏడాది ఐటీఆర్ ఫైలింగ్ ప్రక్రియను ముందుగానే ప్రారంభించేలా ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. సాధారణ పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ రిటర్న్‌లను దాఖలు చేయడానికి జూలై 31, 2026 వరకు గడువు ఉంది.

ITR-1లో కీలక మార్పు

గతంలో ఐటీఆర్-1 ద్వారా కేవలం ఒక ఇంటి ఆస్తి (Single House Property) ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని మాత్రమే చూపే అవకాశం ఉండేది. కానీ, ఈ ఏడాది నుంచి రెండు ఇళ్ల ఆస్తుల (Two House Properties) ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని కూడా ఐటీఆర్-1 లోనే చూపవచ్చు. దీనివల్ల ఎక్కువ మంది పన్ను చెల్లింపుదారులు సులభంగా రిటర్న్‌లు దాఖలు చేసే అవకాశం కలిగింది. అదేవిధంగా వార్షిక ఆదాయం రూ.50 లక్షల లోపు ఉండి.. జీతం, ఒకటి లేదా రెండు ఇళ్ల ఆస్తులు, ఇతర వనరుల ద్వారా ఆదాయం పొందే వ్యక్తులు దీనిని వాడవచ్చు.

ITR-2 ఎవరికి..

వ్యాపారం లేదా వృత్తి ద్వారా ఆదాయం లేని వ్యక్తులు, హిందూ అవిభక్త కుటుంబాలు (HUF) దీనిని ఉపయోగించవచ్చు. మూలధన లాభాలు (Capital Gains), విదేశీ ఆస్తుల ద్వారా ఆదాయం ఉన్నవారు దీనిని ఎంచుకోవాలి. ఇక ఐటీఆర్-3 వ్యాపారం లేదా వృత్తి ద్వారా ఆదాయం పొందే వ్యక్తులు, హిందూ అవిభక్త కుటుంబాలకు ఇది వర్తిస్తుంది. చివరగా ITR-4 (సుగమ్) వ్యాపారం లేదా వృత్తి నుంచి ఊహాజనిత ఆదాయం (Presumptive Income) పొందే వ్యక్తులు, హిందూ అవిభక్త కుటుంబాలకు, సంస్థలకు దీనిని కేటాయించారు.

అయితే, షార్ట్ టర్మ్ క్యాపిటల్ గెయిన్స్ లేదా సెక్షన్ 112A కింద రూ.1.25 లక్షలకు మించి లాంగ్ టర్మ్ క్యాపిటల్ గెయిన్స్ ఉన్నవారు ఐటీఆర్-1 దాఖలు చేయడానికి వీలులేదని ఆదాయపు పన్ను శాఖ స్పష్టం చేసింది. ఏప్రిల్ 1, 2026 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన కొత్త పన్ను నిబంధనలను దృష్టిలో ఉంచుకుని పన్ను చెల్లింపుదారులు తమకు అనువైన ట్యాక్స్ రిజీమ్‌ను ఎంచుకోవాల్సి ఉంటుంది. సకాలంలో రిటర్న్‌లు దాఖలు చేయడం ద్వారా జరిమానాలను నివారించవచ్చని ఆర్థిక నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.